ကိေလသာ(၁၀)ပါး

ကိေလသာ ၁၀-ပါး
ပူပန္ဆင္းရဲေစတတ္ေသာ တရား ၁၀-ပါး။
(၁) ေလာဘ- ကာမဂုဏ္ငါးပါး၌ သာယာခင္မင္ လိုခ်င္တပ္မက္ျခင္းသေဘာ၊
(၂) ေဒါသ- ၾကမ္းတမ္း ဖ်က္ဆီး ျပစ္မွားျခင္းသေဘာ၊
(၃) ေမာဟ-အေၾကာင္းအက်ိဳးကို အမွန္မသိ ေတြေ၀မိန္းေမာျခင္းသေဘာ၊
(၄) မာန- စိတ္ေထာင္လႊားတက္ၾကြျခင္းသေဘာ၊
(၅) ဒိ႒ိ- အယူမွားျခင္း၊ အမွားကို သိျမင္စြဲလမ္းျခင္း သေဘာ၊
(၆) ၀ီစိကိစၦာ- "မယံု႔တယံု"ေတြးေတာယံုမွားျခင္းသေဘာ၊
(၇) ထိန- ကုသိုလ္ထဲ၌ စိတ္မခံ့ျခင္း၊ ေလ်ာ့ပါးဆုတ္နစ္ျခင္း သေဘာ၊
(၈) ဥဒၶစၥ- စိတ္၏ေကာင္းမႈမွ ပ်ံ႕လြင့္တုန္လႈပ္ျခင္းသေဘာ၊
(၉) အဟိရိက- မေကာင္းမႈမွ မရွက္ျခင္းသေဘာ၊
(၁၀) အေနာတၱပၸ- မေကာင္းမႈမွ မေၾကာက္မလန္႔ျခင္းသေဘာ။

✏ ဘဝတန္ဘိုးအရယူ✏
    ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏

❀ အတိတ္ကိုေတြး၊ မေဆြးေလနဲ႔၊
အတိတ္ဆိုတာ ျပန္မလာဘူး။

❀ အနာဂတ္မွန္းဆ၊ မလြမ္းတနဲ႔၊
အနာဂတ္ဆိုတာ၊ မေသခ်ာဘူး။

❀ ပစၥဳန္ပၸန္မွာ၊ လုပ္သင့္ရာဝယ္၊
ပညာလုပ္သင့္ရာဝယ္၊
ပညာလံု႔လ၊ အသံုးခ်လွ်က္၊
ဘဝတန္ဖိုး၊ အားမာန္ကိုး၍၊
ျမတ္ႏုိးၾကည္ျဖဴ၊ အရယူေလာ့။

 #{ေဒါက္တာအ႐ွင္နႏၵမာလာဘိ၀ံသ}

SEIZE LIFE 'S VALUE
✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏

Don't  regret the past,
The past has gone.

Don't long for the future,
Future is not sure.

Seize the value of life,
Energetically and fondly,
With knowledge and effort,
Doing what should be done at present.
#{ Dr.Ashin Nandamãlãbivamsa}

Unicode Version
✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏
✏ ဘဝတန်ဘိုးအရယူ✏
    ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏

❀ အတိတ်ကိုတွေး၊ မဆွေးလေနဲ့၊
အတိတ်ဆိုတာ ပြန်မလာဘူး။

❀ အနာဂတ်မှန်းဆ၊ မလွမ်းတနဲ့၊
အနာဂတ်ဆိုတာ၊ မသေချာဘူး။

❀ ပစ္စုန်ပ္ပန်မှာ၊ လုပ်သင့်ရာဝယ်၊
ပညာလုပ်သင့်ရာဝယ်၊
ပညာလုံ့လ၊ အသုံးချလျှက်၊
ဘဝတန်ဖိုး၊ အားမာန်ကိုး၍၊
မြတ်နိုးကြည်ဖြူ၊ အရယူလော့။

 {ဒေါက်တာအရှင်နန္ဒမာလာဘိဝံသ}

SEIZE LIFE 'S VALUE
✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏ ✏

Don't  regret the past,
The past has gone.

Don't long for the future,
Future is not sure.

Seize the value of life,
Energetically and fondly,
With knowledge and effort,
Doing what should be done at present.
{ Dr.Ashin Nandamãlãbivamsa}

ဓမၼေၾကးမံု

 “ဓမၼေၾကးမံု”
*******
သန္႔ရွင္း ၾကည္လင္၊ ေၾကးမံုျပင္ဝယ္၊
သင့္သြင္ ရူပ၊ လွ မလွကို၊
ေန႔ညမေရြး၊ ၾကည့္စစ္ေဆး၍၊
ယင္ေခ်း မွဲ႔ေျပာက္၊ ဝက္ၿခံေပါက္ႏွင့္၊
ညွင္းေျပာက္ တင္းတိတ္၊ ဖုအက်ိတ္ကို၊
ေဆးသိပ္ ပယ္ရွား၊ ပမာလားသို႔၊
ျမတ္ဖ်ား ဗုဒၶ၊ ေဟာညြန္ျပသည့္၊
ဓမၼၾကည္လင္၊ ေၾကးမံုျပင္ဝယ္၊
သင့္သြင္ မန၊ စိတ္အလွကို၊
ေန႔ညမေရြး၊ တင္စစ္ေဆးေလာ့၊
ညစ္ေၾကးကိေလ၊ ေတြ႔ခဲ့ေပေသာ္၊
ေျခာက္ေထြနည္းျဖင့္၊ ေပ်ာက္ေစလြင့္မွ၊
မလင့္မၾကာ၊ သင့္ခႏၶာသည္၊
ခ်မ္းသာဖံုးလိမ့္ မွန္စြာတည္း။ ။

(မဟာဂႏၶာရုံဆရာေတာ္)

အက်ြမ္းမဝင္သင့္တဲ့အရာ ၄ မ်ိဳး

အကၽြမ္းမ၀င္သင့္တဲ့အရာ ၄ မ်ိဳး
၁။ အရင္က ေပါင္းေဖာ္ဖူးခဲ့တဲ့ သူခုိး။ (ကုိယ့္သူငယ္ခ်င္းဆုိၿပီး အကၽြမ္းမ၀င္သင့္)
၂။ အရင္က ခင္းအိပ္ခဲ့ဖူးတဲ့ သစ္ခက္။ (အမႈိက္မျဖစ္ေအာင္ မီးရိႈ႕သင့္)
၃။ မိမိကုိ ခ်ီးေျမွာက္ပူေဇာ္ခဲ့တဲ့ မင္း။ (မိမိကုိခ်ီးေျမွာက္ဖူးတဲ့မင္းဆုိၿပီး မ်က္ႏွာသာေပးမယ္ မထင္နဲ႔)
၄။ မိမိအလုိကုိ လုိက္ခဲ့ဖူးတဲ့ မိန္းမ။ (မိမိအလုိလုိက္တဲ့မိန္းမဆုိၿပီး သူသေဘာမလုိက္ေလနဲ႔။)

၁။ မိမိနဲ႔ခင္ခဲ့ဖူးတဲ့ သူခုိးဆုိၿပီး သူ႔အလုိ မလုိက္နဲ႔၊ ေကာင္းက်ိဳးေပးမွာ မဟုတ္ဘူး။
၂။ ငါခင္းအိပ္ခဲ့ဖူးတဲ့သစ္ခက္ေလးဆုိၿပီး သစ္ခက္ကုိ ဒီတုိင္းထားလုိက္မယ္ဆုိရင္ ေကာင္းက်ိဳးျဖစ္မွာမဟုတ္ဘူး။
၃။ ငါ့ကုိ ခ်ီးေျမွာက္ေပးခဲ့ဖူးတဲ့မင္းပဲဆုိၿပီး ငါ့ကုိညွာတာလိမ့္မွာ မဟုတ္ဘူး။
၄။ ငါ့အလုိကုိလုိက္ခဲ့ဖူးတဲ့မိန္းမဆုိၿပီး အခြင့္ရမယ္မထင္နဲ႔၊ ညွာတာလိမ့္မွာ မဟုတ္ဘူး။ အဓိကကေတာ့ ငါပုိင္တယ္၊ ေအးေဆးပါဆုိတဲ့သေဘာမ်ိဳး မလုပ္ဖုိ႔ပါပဲ။ အဲဒီလုိသေဘာမ်ိဳးနဲ႔ အကၽြမ္း၀င္လုိက္ရင္ မွားလိမ့္မယ္လုိ႔ ဆုိလုိျခင္းပါ။

အရွင္ေကာမလ ဆန္နီေနမင္း

အ႒ာရႆ (၁၈)ရပ္

အ႒ာရႆ (၁၈)ရပ္ ဟူသည္
၁။ အၾကားအျမင္သုတ အတတ္၊
၂။ ဓမၼသတ္တတ္ကၽြမ္းမွဳ အတတ္၊
၃။ သခ်ာၤဆုိင္ရာ အတတ္၊
၄။ စူး၊ ေဆာက္ အစရွိေသာ ဗိသုကာ အတတ္၊
၅။ ေလာကနီတိ အတတ္၊
၆။ ယၾတာ အတတ္၊
၇။ ကဗ်ာ၊ ဂီတ၊ လကၤာ၊ ပညာ အတတ္၊
၈။ လက္ပစ္ အတတ္၊
၉။ ေလးျမွား အတတ္၊
၁၀။ စကားေဟာင္း ေရွးက်မ္းဂန္ အတတ္၊
၁၁။ ေဆးပညာ အတတ္၊
၁၂။ ရယ္ရႊင္ဖြယ္ အတတ္၊
၁၃။ ေဗဒင္ အတတ္၊
၁၄။ လွည့္ပတ္ျဖားေယာင္းတတ္ေသာ မာယာ အတတ္၊
၁၅။ ဆန္းက်မ္း အတတ္၊
၁၆။ သံတမာန္ အတတ္၊
၁၇။ မႏၱန္ အတတ္၊
၁၈။ သဒၵါတတ္ကၽြမ္းမွဳ အတတ္။

ဇြဲလံုးလဆိုတာ

   ဇြဲလံုးလဆိုတာ……
* ဇြဲလံုးလဆိုတာ ေအာင္ျမင္မႈရဲ႕ အဓိကေသာ့ခ်က္ျဖစ္တယ္။
* ဇြဲလံုးလဆိုတာ အရႈံးဆိုတဲ့ အဖ်က္ရန္ကို ကာကြယ္ရန္ အေကာင္းဆံုး လက္နက္ျဖစ္တယ္။
* ဇြဲလံုးလဆိုတာ လူသားတိုင္းအတြက္ အေကာင္းဆံုးေသာ အေဆာင္တစ္ခုျဖစ္တယ္။
* ဇြဲလံုးလဆိုတာ လိုရာပန္းတိုင္သို႔ အေရာက္ပို႔ေပးမယ့္ အေကာင္းဆံုး မိတ္ေဆြေကာင္းျဖစ္တယ္။
* အစရွိရင္ အဆံုးရွိတယ္၊ ဆင္းရဲရွိရင္ ခ်မ္းသာရွိတယ္၊ ေနပူရွိရင္ အရိပ္ရွိတယ္ဆိုတဲ့စကားကို လက္ကိုင္ထားၿပီး ကိုယ္ျပဳတဲ့အမႈကိစၥကို ဇြဲလံုးလေကာင္းေကာင္းနဲ႔ ၿပီးဆံုးေအာင္လုပ္ၾကဖို႔ တိုက္တြန္းပါတယ္။   
                                                                     တန္႔ဆည္၊ကန္ကေလးကုန္းဆရာေတာ္ဘဒၵႏၲဣႏၵာသဘ

ငါ့အျပန္လမ္း ခရီးၾကမ္း

    ငါ့အျပန္လမ္း ခရီးၾကမ္း
သည္ေျမဝသုန္၊ ေႏြအဟုန္လ်ွင္
ေႂကြကုန္ေရာ္ရြက္၊ ပင္ယံထက္ဝယ္
ကိုင္းခက္ေထြလာ၊ ႐ိုးကန္သာရွိ
    ဇရာဖိၿပီ အလီလီ။
             
သည္ေျမဝသုန္၊ မိုးပဇၨဳန္လ်ွင္
ဖူးငံုေဝစ ၊ ပန္းလွလွႏွင့္
စိမ္းျမေဝဆာ၊ မိုးေဒဝါသည္
ခါခါမာန္ဖီ၊ အလီလီ။
             
သည္ေျမဝသုန္၊ ေဆာင္းဝတ္မႈန္လ်ွင္
ေမႊးထံုနံ႔သင္း၊ မာလာမင္းႏွင့္
ေငြႏွင္းသဇင္၊ ခ်စ္ႂကြမ္းဝင္ၿပီ
ေဆာင္ပင္ရာသီ အလီလီ။
             
တစ္ေႏြတစ္မိုး၊ တစ္ေဆာင္းတိုး၍
သည္ပိုးရရွာ၊ ငါ့ခႏၶာသည္
ရင့္ကာအိုမႈ၊ ဇရာထုေၾကာင့္
႐ုပ္ႏုကုန္ခမ္း၊ ေရာဂါႁပြန္းလည္း
တတ္စြမ္းသမ်ွ၊ ကုခဲ့ရ၏။
             
ေအာ္ _ ဇာတိအစ၊ သေႏၶရေသာ္
       ဒုကၡအလယ္၊ အိုျခင္းနယ္မွ
       ေၾကာက္ဖြယ္လံုးလံုး၊ နာမဆံုးဘဲ
       နိဂံုးကာလ၊ မရဏဟု
       ငါ့အျပန္လမ္း၊ ခရီးၾကမ္းဝယ္
       ျဖတ္သန္းရမွာ ငါသည္သာ။  ။
                                  အဂၢလြင္(ေျမာင္းျမ)

သီလႏွစ္ပါး

သီလ ၂-ပါး။ ။
 (၁) စာရိတၱ သီလ- ဤအမႈကိစၥမ်ိဳးကို ျပဳက်င့္ရမည္ဟု ျမတ္စြာဘုရား ပညတ္ထားသည့္ဆရာ႔၀တ္ ရဟန္း၀တ္ ဒကာ၀တ္ စသည့္အပစာယန၊ ေ၀ယ်ာ၀စၥ ကုသိုလ္မ်ိဳးကို ဆိုသည္၊ လိုရင္းကား ေလာက၌ ျပဳလုပ္ေပးရမည့္ အျပစ္မရွိေသာ ကိစၥရပ္မ်ားကို ျပဳလုပ္ေပးျခင္းအက်င့္သည္ မိမိသီလဂုဏ္၌ တိုးတက္ျဖဴစင္ေသာ သီလမ်ိဳးျဖစ္၍ စာရိတၱသီလေခၚသည္ ဟူ၏၊
 (၂) ၀ါရိတၱ သီလ- ဤအမႈမ်ိဳးကို မျပဳလုပ္ရဟု ျမတ္စြာဘုရား ပညတ္ေတာ္မူသည့္ သိကၡာပုဒ္ ဟူသမွ်ကို ဘုရားရွင္ အလိုေတာ္က်အတိုင္း မျပဳလုပ္ပဲ ေစာင့္ထိန္းျခင္းကို ၀ါရိတၱသီလ ေခၚသည္။

ဗလိ ၅-ပါး

ဗလိ ၅-ျဖာ၊ ႐ိုေသစြာ၊ လိုက္နာ ပူေဇာ္ၾက
။ ။ ပဥၥဂုၤတၱရ ။ ပါ။ ၃၉ ။႒။ ၂၂-၌ အက်ယ္႐ႈ။ ခ်မ္းသာတရား တိုးပြားစည္ပင္ ေအာင္ျမင္မႈရရွိေရးအတြက္ ပူေဇာ္ပသမႈမ်ိဳး ၅-ပါး။
(၁) ဥာတိ ဗလိ- မ်က္ေမွာက္ရွိ ကိုယ့္လူမ်ိဳးႏွင့္ သားခ်င္းမိတ္ေဆြမ်ားအား တတ္ႏိုင္သမွ်ၾကည့္႐ႈမ,စ ေပးကမ္းခ်ီးျမႇင့္မႈ၊
(၂) အတိထိ ဗလိ- လာေရာက္ၾကေသာ ဧည့္သည္မ်ားအား ေကြၽးေမြးေပးကမ္း လႉဒါန္းေစာင့္ေရွာက္ ျပဳစုမႈ၊
(၃) ပုဗၺေပတ ဗလိ- ဘ၀တပါး ကြယ္လြန္သြားၾကကုန္ေသာ မိဘေဆြမ်ိဳးတို႔ကို ရည္စူး၍ ေကာင္းမႈကုသိုလ္ျပဳလုပ္ကာ အမွ်ေပးေ၀မႈ၊
(၄) ရာဇ ဗလိ- ကိုယ့္ႏိုင္ငံေတာ္ ဘုရင္မင္းျမတ္ႏွင့္ အစိုးရအဖြဲ႔က ခ်မွတ္ပညတ္ ေပးထားေသာ အုပ္ခ်ဳပ္မႈ နည္းဥပေဒ အရပ္ရပ္တို႔ကို ႐ိုေသလိုက္နာ က်င့္ၾကံမႈႏွင့္ အခြန္အတုတ္မ်ား ေပးဆက္မႈ၊
(၅) ေဒ၀ ဗလိ- ေလာကပါလ သာသနာေတာ္ေစာင့္နတ္ စသည္တို႔အား ပူေဇာ္ပသ အမွ်ေပးေ၀မႈ။

လူမိုက္ႀကီး ၂ ေယာက္

လူမိုက္ႀကီး ၂-ေယာက္
။ ။ အမိုက္တန္ခြန္စိုက္သူ ၂-ေယာက္ ဟူ၏။
(၁) အစၥယံအေစၥေယာတိ န ပႆတိ- မိမိ၏ မိုက္ျပစ္ အမွား တရားစုကို မိုက္မွားေနမွန္းမသိ မျမင္သူ၊
(၂) ယထာဓမၸံ န ပဋိဂၢဏွာတိ- အမွန္တရားကို ေျပာၾကားၫႊန္ျပေသာ္လည္း မလိုက္ မနာယူသူ။

စိတ္ဓာတ္အားနည္းျခင္းအေၾကာင္းတရား ၂၅-ပါး

စိတ္ဓါတ္အားနည္းျခင္း အေၾကာင္းတရား ၂၅-ပါး
။ ။ ေကာင္းမႈေကာင္းရာတို႔ဘက္၌ စိတ္အားေလ်ာ့မႈမ်ား၂၅ပါး။
၁ ေကာဓ- အမ်က္ထြက္ျခင္း၊
၂ ဥပနာဟ- ရန္ၿငိဳးဖြဲ႕ျခင္း၊
၃ မကၡ- ေက်းဇူးမဲ့ျပဳျခင္း၊
၄ ပလာသ-တုၿပိဳင္ျခင္း၊
၅ ဣႆာ- ျငဴစူျခင္း၊
၆ မစၦရိယ- ၀န္တိုျခင္း၊
၇ မာယာ- လွည့္ပတ္ျခင္း၊
၈ သာေထယ်-စဥ္းလဲျခင္း၊
၉ ထမၻ- မိုက္မဲခိုင္ခံ့ျခင္း၊
၁၀ သာရမၻ- သူ႔သီလကိုဖ်က္ဆီးျခင္း၊
၁၁ မာန- စိတ္ႀကီး၀င္ျခင္း၊
၁၂ အတိမာန-အလြန္အမင္းစိတ္ႀကီး၀င္ျခင္း၊
၁၃ မဒ-မာန္ျဖင့္ယစ္ျခင္း၊
၁၄ ပမာဒ- ေမ့ေလ်ာ့ျခင္း၊
၁၅ ထိန- စိတ္၏ေလ်ာ့က်ျခင္း၊
၁၆ မိဒၶ- ငိုက္ျမည္းျခင္း၊
၁၇ အာလသွ်- ပ်င္းရိျခင္း၊
၁၈ ပါပမိတၱတာ-ခင္ပြန္းယုတ္ႏွင့္ေပါင္းေဖၚျခင္း၊
၁၉ ႐ူပ- အဆင္း၌တပ္မက္လြန္းျခင္း၊
၂၀ သဒၵ- အသံ၌ တပ္မက္လြန္းျခင္း၊
၂၁ ဂႏၶ- အနံ႔၌ တပ္မက္လြန္းျခင္း၊
၂၂ ရသ- အရသာ၌ တပ္မက္လြန္းျခင္း၊
၂၃ ေဖာ႒ဗၺ- အေတြ႕၌ တပ္မက္လြန္းျခင္း၊
၂၄ ခုဒၵပိပါသ- ဆာေလာင္မြတ္သိပ္ျခင္း၊
၂၅ အရတိ- တရား၌ မေမြ႕ေလ်ာ္ျခင္း။

ေတာ္ေျဖာင့္ရျခင္း ၆-ပါး

ေတာ္ေျဖာင့္ရျခင္း ၆-ပါး
။ ။ လူတိုင္း အစဥ္လိုက္နာျပဳက်င့္ရျခင္းအေၾကာင္း ၆-ပါးဟူလို။
(၁) ကတညဴ- သူျပဳဘူးေသာေက်းဇူးကို သိရ ဆပ္ရျခင္း၊
(၂) ကတ ေ၀ဒိ- သူ႔ေက်းဇူးကို ေဖၚထုတ္>မက္ဆို ခ်ီးက်ဴးရျခင္း၊
(၃) ဒဠႇတၳိ မိမိဆိုေသာစကားကို ျမဲျမံတည္ၾကည္စြာရွိေအာင္ ျပဳရျခင္း၊
(၄) ဒုကၡံ- သူ႔ဆင္းရဲမႈကို ကိုယ့္ဆင္းရဲကဲ့သို႔ မွတ္ထင္ရျခင္း၊
(၅) ကလ်ာဏမိတၱ ဗႏၶ- အေဆြခင္ပြန္းေကာင္းႏွင့္ မိတ္ဆက္ျပဳဖြဲ႕ရျခင္း၊
(၆) မိတၱသံသဂၢ ေပါင္းသင္းဆက္ဆံၿပီးမိတ္ေဆြေကာင္းတို႔အား မျပစ္မွားရျခင္း၊ အစဥ္ေပါင္းရျခင္း။

အလုိလိုက္ရာသည္ ၁၃-ပါး။ ။
ကိုယ္က်ိဳးတိုးတက္ေရးအတြက္ သူ႔အလိုသို႔လိုက္၍ က်င့္ရျခင္း ၁၃-ပါးဟူ၏၊ စာဏက်မွ။
(၁) အေဆြခင္ပြန္းကို ႏွလံုးေျဖာင့္မတ္သျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၂) ရန္သူကို ဥပါယ္တံမ်ဥ္ျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၃) အလိုရမၼက္ႀကီးသူကို ဥစၥာေပးသျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၄) အစိုးရသူကို သူ႔အမႈကိစၥေဆာင္ရြက္ေပးသျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၅) ရေသ့ ရဟန္းတို႔ကို ႐ိုေသသျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၆) သတို႔သမီးကိုခ်စ္ျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၇) လက္ေအာက္ငယ္သားကို မွ်တမႈဂုဏ္ေက်းဇူးျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၈) ေဒါသမ်က္မာန္ႀကီးသူကို ခ်ီးမြမ္းျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၉) ဆရာကို ရွိခိုး႐ိုေသျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၁၀) သူမိုက္ကို လိုက္ေလ်ာေသာစကားျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၁၁) ပညာရွိကို အတတ္ပညာေပးျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၁၂) အစားၾကဴးသူကို အရသာေပးျခင္းျဖင့္လည္းေကာင္း၊
(၁၃) အလံုးစံုေသာသူကိုအက်င့္သီလျဖင့္လည္းေကာင္း အလိုလိုက္ရာ၏။

အပါယ္လားေၾကာင္းအလွဴမ်ိဳး ၁၀-ပါး

အပါယ္လားေၾကာင္းအလႉမ်ိဳး ၁၀-ပါး။ ။ မိလိႏၵပဥႇာ။ ပါ။ ၂၂၇။ အဒါန၀တၳဳေခၚ မေပးလႉေကာင္းေသာ အလႉဆယ္ပါး၊ ေပးလႉေသာ္အပါယ္က်တတ္၏၊ (မိလိႏၵ)
(၁) သမဇၨဒါန- ကေခ်အလႉ၊ အၿငိမ့္ဇာတ္ပြဲ၊
(၂) မဇၨဒါန- ေသရည္အရက္အလႉ၊
(၃) ဣတၳိဒါန- မိန္းမအလႉ၊
(၄) ဥသဘ ဒါန- ႏြားလား ျမင္းလားအလႉ၊
(၅) စိတၱကမၼ ဒါန- ကာမဂုဏ္ကုိဆြေပးေသာ ပန္းခ်ီေဆးေရးအလႉ၊
(၆) သတၳ ဒါန- လက္နက္ခဲယမ္းမီးေက်ာက္အလႉ၊
(၇) ၀ိသ ဒါန-အဆိပ္အလႉ (သတၱ၀ါတို႔ပ်က္စီးေစရန္၊)
(၈) သခၤလိက ဒါန-လက္ထိပ္ သံေျခခ်င္း ေႏွာင္ႀကိဳးအလႉ၊
(၉) ကုကၠဋ သူကရ ဒါန- ၾကက္ ၀က္ သားေကာင္အလႉ၊
(၁၀) တုလာကူဋ မာနကူဋ ဒါန- ခ်ိန္စဥ္းလဲç တင္းစဥ္းလဲ အလႉ။

ဆိတ္မ-ဆိတ္ဖို

မိုက္အားသန္လွ၊ ထိုမိန္းမတို႔
ဆႏၵအလို၊ တိုက္တြန္းဆိုလည္း
သားညိဳလိမၼာ၊ မလိုက္နာလင့္။
ႀကီးစြာေမာဟ၊ တပ္ေလာဘႏွင့္
မိန္းမဟူသည္၊ တိုရွည္မသိ
အလိုရွိတိုင္း၊ ထင္မိထင္ရာ
ျပဳတတ္စြာ၏။
ေရွးခါေသာ္က၊ ဆိတ္မ တစ္ေကာင္
သီေခါင္နရက္၊ ေရတြင္းနက္၌
ျမက္ႏုကိုျမင္၊ စားလိုခ်င္ဟု
လင္ဆိတ္ဖိုအား၊ ၾကားလတ္ေသာခါ--
"နင္းရာမလွ၊ ေစာက္ထိုးၾက၍
ေသရမည္ငါ၊ မရသာခဲ့
သက္လ်ွာႏွမ၊ မေတာင္းတႏွင့္"
ဆိုထလတ္ေသာ္၊
"ေၾသာ္ျမက္ႏုကို၊ မရဆိုလ်ွင္
မယ့္ကိုယ္ခုသည္၊ ေသေတာ့မည္"-ဟု
ဆိုျမည္ခ်က္ျခင္း၊ ေျမမွာစင္း၍
အတင္းေသလု၊ လူးလည္းျပဳက--
"မယ္ပုခ်စ္ေဆြ၊ သည္ေမာင္ေသလ်ွင္
သက္ေဝစင္စစ္၊ ဆိတ္လင္သစ္ႏွင့္
ေပ်ာ္ရစ္မည္ကာ၊ က်ြႏ္ုပ္ငါလည္း
မယ္သာေသက၊ ဆိတ္မကေလး
လွယဥ္ေက်းႏွင့္၊ ခ်စ္ေႂကြးခ်ကာ
ေနေတာ့ပါအံ့၊ ဤခႏၶာကိုယ္
အသက္ကိုကား၊ ျဖစ္လို-ျဖစ္ေစ
မေသဝံ့ပါ၊ မပဇာ"-ဟု
ဆိုခါေသာ္မွ၊ ခ်မ္းသာရ၏။(၃၀၉)

ဗုဒၶအျပား ၄ ပါး

ဗုဒၶအျပား မ်ိဳး ၄-ပါး
သဂါထာ၀ဂၢသံယုတ္ အ႒ကထာ ၂၄။ တတ္သိလိမ္မာ သူၾကီး ၄-ေယာက္ဟူ၏။
(၁) သုတ ဗုဒၶ- အၾကားအျမင္မ်ား၍ က်မ္းဂန္၌ လိမ္မာေသာသူ၊
(၂) စတု သစၥ ဗုဒၶ- သစၥာ ေလးပါးကို သိျပီးေသာ ရဟႏၲာပုဂၢိဳလ္၊
(၃) ပေစၥက ဗုဒၶ- သူမ်ားကို မသိေစႏိုင္, မိမိတကိုယ္တည္းသာ ဆရာမရွိ သစၥာေလးပါးကို သိေတာ္မူေသာ သီးျခားသိပုဂၢိဳလ္ ဘုရားငယ္၊
(၄) သမၼာသမၺဳဒၶ- အလံုးစံု သိေတာ္မူျပီးသည့္ အတုမရွိေသာ ဘုရားသခင္ ျမတ္ရွင္ပင္။

ႀကီးပြားတိုးတက္ေၾကာင္း

ကီးပြားတိုးတက္ေၾကာင္းတရား ၇-ပါး။ ။ ႀကီးပြားေက်ာ္ၾကားေစလိုသူတိုင္း လိုက္နာက်င့္သံုးရမည့္တရား ၇- ပါး။ သမၸဒါပုဒ္အဖြင့္မွ။
(၁) ဥ႒ာနေတာ- မပ်င္းမရိ လံု႔လရွိသူ၊
(၂) သတိမေတာ- သတိသမၸဇဥ္ရွိသူ၊
(၃) သုစိ ကမၸႆ- လုပ္ငန္း၌ သန္႔ရွင္းသပ္ယပ္ ေကာင္းမြန္သူ၊
(၄) နိသမၼ ကာရိေနာ- စူးစမ္းဆင္ျခင္ ၿပီးမွ အလုပ္လုပ္သူ၊
(၅) သည တႆ- ကိုယ္ႏႈတ္စိတ္တို႔ကို ႏိုင္နင္းစြာေစာင့္ထိန္းႏိုင္သူ၊
(၆) ဓမၼဇီ၀ိေနာ-တရားေသာနည္းလမ္းျဖင့္ အသက္ေမြးသူ၊
(၇) အပၸမတၱႆ- ကုသိုလ္တရား၌ မေမ့ေလ်ာ့ေသာသူ။

အသင္းအဖြဲ႕မ်ား ပ်က္စီးေၾကာင္းတရား

အသင္းအဖြဲ႕မ်ား ပ်က္စီးေၾကာင္းတရား ၃-ပါး။ ။
(၁) ဗဟုေနတၱာရ- လမ္းျပနည္းညႊန္ အမြန္ဦးစီး အႀကီးအမႉးလုပ္လိုသူတို႔ ေပါမ်ားျခင္း၊
(၂) သဗၺ ပ႑ိတမာနီ- သင္းသားအားလံုး ကိုယ့္ကိုယ္ကိုပညာရွိဟုသာထင္မွတ္လ်က္ ဘ၀င္ျမင့္ေနၾကျခင္း။
(၃) ဗဟု မဟိစၦာ- ရာထူးမက္ေမာသူေတြ ေပါမ်ားေနျခင္း။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

ႀကံ့ခိုင္တဲ့စိတ္ထား

ျမတ္စြာဘုရားက စဥ္းစားတဲ့။တစ္စံုတစ္ခု ေအာင္ျမင္မႈကို ရလာလုိ႔ရွိရင္လည္း
“ ေၾသာ္ ဒီရတယ္ဆိုတာ ျမဲတဲ့အရာ မဟုတ္ဘူး။ တစ္ခဏေလးသာျဖစ္တယ္။ ေျပာင္းလဲသြားႏိုင္တယ္။
အေျခအေနတစ္ခု ပ်က္စီးသြားႏိုင္တယ္။ ငါဘာလုပ္သင့္သလဲ?။ လုပ္သင့္တဲ့အလုပ္လုပ္မွပဲ။
ရလာတာ အတြက္ ငါဘယ္လိုအက်ိဳးရွိေအာင္ ငါဘယ္လို အသံုးခ်မလဲ?”ေဟာဒီလိုစဥ္းစားပါတဲ့။

“မရဘူး”ဆိုလို႕ရွိရင္လည္း ဒီလိုပဲစဥ္းစားရမယ္။ ေအး “မရဘူးဆိုတာလည္း တစ္ခဏပဲ။
အေျခအေန မေပးေသးလုိ႔မရတာ။အေျခအေနေပးလာရင္ ရမွာေပါ့။
မရလုိ႔ ရွိရင္ ရွိတာနဲ႔ ငါေရာင့္ရဲရမယ္။ထပ္ျပီးေတာ့ ၾကိဳးစားရမယ္။
မရဘူးဆိုတာလည္း နိစၥ-ထာ၀ရမဟုတ္ဘူး။ အနိစၥ-တစ္ခဏမွ်သာ ျဖစ္တယ္။ မျမဲတဲ့ သေဘာပဲ။
တစ္ခ်ိန္က်ေတာ့ ေျပာင္းလဲလာဦးမွာပဲ” ဆိုျပီးေတာ့ ကိုယ့္စိတ္ကေလးကို ကိုယ္ျပန္ထိန္းတဲ့။

အဲဒီလိုစဥ္းစားရင္ ရလာတာကို အေၾကာင္းျပဳျပီးေတာ့လည္း မာန္မာနေတြ မျဖစ္ဘူး။
စိတ္ဓါတ္ေတြ မတက္ႂကြဘူး။ မရတာကိုအေၾကာင္းျပဳျပီးေတာ့ စိတ္ဓါတ္ေတြမက်ဘူး။
Depression မျဖစ္ဘူးေပါ့ ေနာ္။ အဲဒါကို “ၾကံ့ခိုင္တဲ့စိတ္ထား”လို႕ေျပာတာ။
ဒီစိတ္ထားမ်ိဳးက သူ႔ဖာသာသူ အလိုလိုေတာ့ ျဖစ္လာမွာေတာ့ မဟုတ္ဘူး။
ကိုယ္ကိုယ္တိုင္က ေလ့က်င့္ရမယ္။ျမတ္စြာဘုရားက “ဒီလိုစဥ္းစား”လုိ႔
စဥ္းစားနည္းကိုေျပာတာ။ ဒါ ဒီသုတၱန္မွာ တစ္ခု ေဟာထားတာေနာ္။ ဒီလိုစဥ္းစားပါလုိ႔။

-【ပါေမာကၡခ်ဳပ္ ဆရာေတာ္ ေဒါက္တာအရွင္နႏၵမာလာဘိဝံသ】

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာလူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အခ်က္ ၃၀

အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ လူ႔အခြင့္အေရး ေၾကညာစာတမ္း အခ်က္ ၃၀။
အပိုဒ္ ၁- လူတိုင္းသည္တူညီလြတ္လပ္ေသာဂုဏ္သိကၡာျဖင့္လည္းေကာင္း၊ တူညီလြတ္လပ္ေသာ အခြင့္အေရးမ်ား ျဖင့္လည္းေကာင္း ေမြးဖြားလာသူမ်ားျဖစ္သည္။ ထိုသူတို႔၌ ပုိင္းျခားေ၀ဖန္တတ္ ေသာဥာဏ္ႏွင့္ က်င့္၀တ္ သိတတ္ေသာ စိတ္တို႔ရွိၾက၍ ထုိသူတို႔သည္ အခ်င္းခ်င္းေမတၱာထား၍ ဆက္ဆံက်င့္သံုးသင့္သည္။
အပိုဒ္ ၂- လူတိုင္းသည္ လူ႔အခြင့္အေရးေၾကညာစာတမ္းတြင္ ေဖာ္ျပထားသည့္ အခြင့္အေရး အားလံုး၊ လြတ္လပ္ခြင့္ အားလံုးတို႔ကို ပိုင္ဆိုင္ခံစားခြင့္ရွိသည္။ လူမ်ဳိးႏြယ္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အသားအေရာင္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ က်ား၊ မ သဘာ၀အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ဘာသာစကားအားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာအားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံ ေရးယူဆခ်က္ သို႔တည္းမဟုတ္ အျခားယူဆခ်က္ အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံႏွင့္ဆိုင္ေသာ သို႔တည္းမဟုတ္ လူ ေနမႈအဆင့္အတန္းႏွင့္ဆိုင္ေသာဇစ္ျမစ္အားျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ ပစၥည္းဥစၥာဂုဏ္အားျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားအဆင့္ အတန္းအားျဖင့္ျဖစ္ေစ ခြဲျခားျခင္းမရွိေစရ။ ထို႔ျပင္ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္ေနထိုင္ရာ ႏိုင္ငံ၏ သို႔တည္းမဟုတ္ နယ္ေျမေဒသ၏ ႏိုင္ငံေရး ဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ စီရင္ပိုင္ခြင့္ဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ တိုင္းျပည္အခ်င္းခ်င္းဆိုင္ရာျဖစ္ေစ၊ အဆင့္အတန္း တစ္ခုခုကို အေျချပဳ ၍ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေဒသနယ္ေျမတစ္ခုသည္ အခ်ဳပ္အျခာအာဏာပိုင္ လြတ္လပ္သည့္နယ္ေျမ သို႔ တည္းမဟုတ္ ကုလသမဂၢမွထိန္းသိမ္ေစာင့္ေရွာက္ထားရသည့္နယ္ေျမ၊ သို႔တည္းမဟုတ္ ကိုယ္ပိုင္အုပ္ခ်ဳပ္ ခြင့္အာဏာတို႔ကို တစိတ္တေဒသေလာက္သာရရွိသည့္နယ္ေျမ စသည္ျဖင့္ ယင္းသို႔ေသာ နယ္ေျမမ်ား ျဖစ္သည္၊ မျဖစ္သည္ဟူေသာအေၾကာင္းကိုအေထာက္အထား ျပဳ၍ေသာ္လည္းေကာင္း ခြဲျခားျခင္းလံုး၀ မရွိေစရ။
အပိုဒ္ ၃- လူတိုင္း၌ အသက္ရွင္ရန္ လြတ္လပ္မႈခြင့္ႏွင့္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၄- မည္သူ႔ကိုမွ် ေက်းကြၽန္အျဖစ္ သို႔တည္းမဟုတ္ အေစအပါးအျဖစ္ ႏိုင္ထက္စီးနင္း ခိုင္းေစျခင္း မျပဳရ၊ လူ ကို ကြၽန္သဖြယ္ အဓမၼခုိင္းေစျခင္း၊ အေရာင္းအ၀ယ္ျပဳျခင္းႏွင့္ ထိုသေဘာ သက္ေရာက္ေသာ လုပ္ငန္းဟူသမွ်ကို ပိတ္ပင္တားျမစ္ရမည္။
အပိုဒ္ ၅- မည္သူ႔ကိုမွ် ညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္ျခင္း သို႔တည္းမဟုတ္ ရက္စက္ၾကမ္းၾကဳတ္စြာ လူမဆန္စြာ ဂုဏ္ငယ္ေစေသာ ဆက္ဆံမႈမျပဳရ။ သို႔တည္းမဟုတ္ အျပစ္ဒဏ္ေပးျခင္းမျပဳရ။
အပိုဒ္ ၆- လူတိုင္းတြင္ ဥပေဒအရာ၌ လူပုဂ္ၢိဳလ္တစ္ဦးအျဖစ္ျဖင့္ အရာခပ္သိမ္းတြင္ အသိအမွတ္ ျပဳျခင္းကို ခံယူပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၇- လူအားလံုးတို႔သည္ ဥပေဒအရာ၌တူညီၾကသည့္အျပင္၊ ဥပေဒ၏အကာအကြယ္ကို ျခားနားျခင္းမခံရေစပဲ တူညီစြာခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။ ဤေၾကညာစာတမ္းပါ သေဘာတရား မ်ားကိုဖီဆန္၍ ခြဲျခားျခင္းမွလည္း ေကာင္း၊ ထိုသို႔ခြဲျခားျခင္းကို လႈံ႕ေဆာ္ျခင္းမွလည္းေကာင္း ကင္းလြတ္ေစရန္ အကာအကြယ္ကို တူညီစြာခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၈- ဖြဲ႕စည္းပံုအေျခခံဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္၊ အျခားဥပေဒကေသာ္လည္းေကာင္း လူတိုင္းအတြက္ေပး ထားသည့္ အေျခခံအခြင့္အေရးမ်ားသည္ ခ်ဳိးေဖာက္ခံခဲ့ရလွ်င္ ထုိသို႔ခ်ဳိးေဖာက္ ဖ်က္ဆီးေသာျပဳလုပ္မႈေၾကာင့္ျဖစ္ေပၚလာေသာ နစ္နာခ်က္အတြက္ ထိုသူသည္ ႏိုိင္ငံဆိုင္ရာ အာဏာပိုင္တရား႐ံုးတြင္ ထိေရာက္စြာ သက္သာခြင့္ရႏိုင္ေစရမည္။
အပိုဒ္ ၉- မည္သူမွ် ဥပေဒအရမဟုတ္ေသာ ဖမ္းဆီးျခင္းကိုျဖစ္ေစ၊ ခ်ဳပ္ေႏွာင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစ၊ ျပည္ႏွင္ျခင္းကိုျဖစ္ေစ မခံေစရ။
အပိုဒ္ ၁၀- အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ တာ၀န္၀တ္ၱရားမ်ားကို အဆံုးအျဖတ္ခံရာတြင္လည္းေကာင္း၊ ျပစ္မႈေၾကာင့္ တရားစြဲ ဆိုစီရင္ဆံုးျဖတ္ခံရာတြင္လည္းေကာင္း၊ လူတိုင္းသည္ လြတ္လပ္၍ဘက္မလိုက္ ေသာ တရား႐ံုးေတာ္၏ လူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္တြင္ မွ်တစြာၾကားနာစစ္ေဆးျခင္းကို တူညီစြာခံစား ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၁၁- (၁) လူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္၌ ဥပေဒအတိုင္းစစ္ေဆး၍ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္သည္ဟု ထင္ရွားစီရင္ျခင္းခံရ သည့္အခ်ိန္အထိ ျပစ္မႈႏွင့္တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသူတိုင္းသည္ အျပစ္မဲ့သူဟူ၍ ယူဆျခင္းခံထိုက္သည့္ အခြင့္ အေရးရွိသည္။ ထိုအမႈကိုၾကားနာစစ္ေဆးရာ၀ယ္ စြပ္စြဲခံရသည့္ ျပစ္မႈအတြက္ ခုခံေခ်ပႏိုင္ရန္ လိုအပ္ ေသာအခြင့္အေရးမ်ားကို ထိုသူအားေပးၿပီးျဖစ္ေစရမည္။ (၂) လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အား ႏိုင္ငံဥပေဒအရျဖစ္ေစ၊ အျပည္ျပည္ဆိုင္ရာ ဥပေဒအရျဖစ္ေစ၊ ျပစ္မႈ မေျမာက္ေသာလုပ္ရပ္ သို႔မဟုတ္ ပ်က္ကြက္မႈအရ ဆြဲဆိုအျပစ္ေပးျခင္း မျပဳရ။ ထို႔အျပင္ ျပစ္မႈက်ဴးလြန္ စဥ္အခါက ထုိက္သင့္ေစႏိုင္ေသာအျပစ္ဒဏ္ထက္ပိုမိုႀကီးမားေသာ အျပစ္ဒဏ္ကို ထုိက္သင့္ျခင္းမရွိေစရ။
အပိုဒ္ ၁၂- မည္သူမွ်မိမိသေဘာအတိုင္းေအးခ်မ္းလြတ္လပ္စြာေနထိုင္ျခင္းကိုေသာ္လည္း ေကာင္း၊ မိမိ၏မိသားစုကို ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိ၏ေနအိမ္အသိုက္အ၀န္းကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ စာေပးစာယူကိုေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ဥပေဒအရမဟုတ္ေသာ ၀င္ေရာက္စြက္ဖက္ျခင္း မခံေစရ။ ထို႔ျပင္ မိမိ၏ဂုဏ္သိကၡာကိုလည္း အထက္ပါအတိုင္း ပုတ္ခတ္ျခင္းမခံေစရ။ လူတိုင္းတြင္ထိုသို႔၀င္ေရာက္ စြက္ဖက္ျခင္းမွေသာ္လည္း ေကာင္း၊ ပုတ္ခတ္ျခင္းမွေသာ္လည္းေကာင္း ဥပေဒအရကာကြယ္ပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၁၃- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံနယ္နိမိတ္အတြင္း၍လြတ္လပ္စြာသြားလာေရႊ႕ေျပာင္းႏိုင္ခြင့္၊ ေနထိုင္ခြင့္ရွိ သည္။ (၂) လူတိုင္းတြင္ မိမိေနထိုင္ရာတိုင္းျပည္မွလည္းေကာင္း၊ အျခားတိုင္းျပည္မွ လည္းေကာင္း ထြက္ခြာ သြားပိုင္ခြင့္ရွိသည့္အျပင္ မိမိတိုင္းျပည္သို႔ျပန္လာပိုင္ခြင့္လည္းရွိသည္။
အပိုဒ္ ၁၄- (၁) လူတိုင္းညႇင္းပန္းႏွိပ္စက္ခံေနရျခင္းမွလြတ္ကင္းရန္ အျခားတိုင္းျပည္မ်ား၌ ေအးခ်မ္းစြာခိုလံႈေန ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ (၂) ႏိုင္ငံေရးႏွင့္မပတ္သက္သည့္ ျပစ္မႈမ်ားမွေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကုလသမဂၢ၏ ရည္ရြယ္ခ်က္ႏွင့္ သေဘာတရားမူမ်ားကိုဖီဆန္ေသာ အမႈမ်ားမွေသာ္လည္းေကာင္း၊အမွန္ေပၚေပါက္လာေသာျပစ္မႈေၾကာင့္ တရားစြဲဆိုျခင္းခံရသည့္ အမႈအခင္းမ်ားတြင္ အထက္ပါအခြင့္အေရးကို အသံုးမျပဳႏိုင္ေစရ။
အပိုဒ္ ၁၅- (၁) လူတိုင္းသည္ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံ၏ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ခံယူခြင့္ရွိသည္။ (၂) ဥပေဒအရမဟုတ္လွ်င္ မည္သူုမွ် မိမိ၏ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ကိုစြန္႔လႊတ္ျခင္းမခံေစရ။ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ေျပာင္းလဲႏိုင္ေသာ အခြင့္အေရးကိုလည္း ျငင္းပယ္ျခင္းမခံေစရ။
အပိုဒ္ ၁၆- (၁) အရြယ္ေရာက္ၿပီးေသာ ေယာက်္ားႏွင့္မိန္းမတို႔တြင္ လူမ်ဳိးကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ႏိုင္ငံသားအျဖစ္ ကိုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုးကြယ္သည့္ဘာသာကိုေသာ္လည္းေကာင္း အေၾကာင္းျပဳ၍ ကန္႔သတ္ျခင္းမရွိ ဘဲ ထိမ္ျမားႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ မိသားစုထူေထာင္ခြင့္ရွိသည္။ အဆိုပါ ေယာက်္ားႏွင့္မိန္းမတို႔သည္ လင္မယားအျဖစ္ေပါင္းသင္းေနစဥ္အခ်ိန္အတြင္း၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အိမ္ေထာင္ကုိဖ်က္သိမ္း၍ ကြာရွင္းၾကသည့္ အခါ၌ေသာ္လည္းေကာင္း၊ လက္ထပ္ေပါင္းသင္း အိမ္ေထာင္ျပဳျခင္းႏွင့္စပ္လ်ဥ္းေသာ တူညီသည့္အခြင့္အေရးမ်ားကို ရရွိထိုက္သည္။ (၂) သတို႔သားႏွင့္သတို႔သမီး ႏွစ္ဦးႏွစ္ဖက္၏ လြတ္လပ္ေသာသေဘာဆႏ္ၵရွိ မွသာလွ်င္ လက္ထပ္ ထိမ္းျမားျခင္းကိုျပဳရမည္။ (၃) မိသားစုတခုသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ သဘာ၀က်ေသာ အေျခခံအဖြဲ႕တရပ္ျဖစ္သည္။ ထိုမိသားစုသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႏွင့္ အစိုးရတို႔၏ ကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ျခင္းကိုခံယူခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၁၇- လူတိုင္းတြင္ မိမိတစ္ဦးခ်င္းေသာ္လည္းေကာင္း၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္ဖက္စပ္၍ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ပစၥည္းဥစၥာတို႔ကိုပိုင္ဆိုင္ရန္ အခြင့္အေရးရွိရမည္။ ဥပေဒအရမဟုတ္လွ်င္မည္သူမွ် မိမိ၏ပစၥည္းဥစၥာပိုင္ဆိုင္ခြင့္ကို စြန္႔လႊတ္ျခင္းမခံေစရ။
အပိုဒ္ ၁၈- လူတိုင္းတြင္ လြတ္လပ္စြာေတြးေခၚႀကံဆႏိုင္ခြင့္၊ လြတ္လပ္စြာ ခံယူရပ္တည္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာသက္၀င္ကိုးကြယ္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ား၌ မိမိကိုးကြယ္သည့္ ဘာသာကို သို႔တည္းမဟုတ္ သက္၀င္ယုံၾကည္ခ်က္ကို လြတ္လပ္စြာေျပာင္းလဲႏိုင္ခြင့္ပါ၀င္သည့္ အျပင္ မိမိတစ္ေယာက္ခ်င္းျဖစ္ေစ၊ အျခားသူမ်ားႏွင့္စုေပါင္း၍ျဖစ္ေစ၊ ျပည္သူအမ်ားေရွ႕ေမွာက္ တြင္ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ေရွ႕ေမွာက္တြင္မဟုတ္ ဘဲေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိကိုးကြယ္ေသာ ဘာသာကို သို႔တည္းမဟုတ္ သက္၀င္ယံုၾကည္ခ်က္ကို လြတ္ လပ္စြာသင္ျပႏိုင္ခြင့္၊ ၀တ္ျပဳကိုးကြယ္ ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေဆာက္တည္ႏိုင္ခြင့္တို႔လည္း ပါ၀င္သည္။
အပိုဒ္ ၁၉- လူတိုင္းသည္ လြတ္လပ္စြာထင္ျမင္ယူဆႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ လြတ္လပ္စြာဖြင့္ဟေျပာျပႏိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ား၌ အေႏွာက္အယွက္မရွိဘဲ လြတ္လပ္စြာထင္ျမင္ယူဆႏိုင္ခြင့္ ပါ၀င္သည့္အျပင္၊ ႏိုင္ငံနယ္ နိမိတ္မ်ားကိုေထာက္ထားရန္မလိုဘဲသတင္းအေၾကာင္းအရာႏွင့္ သေဘာတရားမ်ားကို တနည္းနည္းျဖင့္ လြတ္လပ္စြာရွာယူဆည္းပူးႏိုင္ခြင့္၊ လက္ခံႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ေ၀ငွျဖန္႔ခ်ီခြင့္တို႔လည္း ပါ၀င္သည္။
အပိုဒ္ ၂၀- (၁) လူတိုင္းတြင္ လြတ္လပ္ေအးခ်မ္းစြာစုေ၀းႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ဖြဲ႕စည္းႏိုင္ခြင့္တို႔ရွိသည္။ (၂) မည္သူ႔ကိုမွ် အဖြဲ႕အစည္းတစ္ခုသို႔၀င္ေစရန္ အတင္းအက်ပ္မျပဳရ။
အပိုဒ္ ၂၁- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံ၏အုပ္ခ်ဳပ္ေရး၌ကုိယ္တိုင္ျဖစ္ေစ၊ လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ လိုက္သည့္ကိုယ္စား လွယ္မ်ားမွတစ္ဆင့္ျဖစ္ေစ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ (၂) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏိုင္ငံရွိ ျပည္သူ႔၀န္ထမ္းအဖြဲ႕၌၀င္ေရာက္ႏိုင္ရန္ တူညီသည့္ အခြင့္အေရးရွိသည္။ (၃) ျပည္သူျပည္သားတို႔၏ဆႏၵသည္ အုပ္ခ်ဳပ္ေရးအာဏာ၏ အေျခခံျဖစ္ရမည္။ အဆိုပါဆႏၵကို အခ်ိန္ကာလပိုင္းျခားလ်က္ စစ္မွန္ေသာေရြးေကာက္ပြဲမ်ားျဖင့္ ထင္ရွားေစရမည္။ ေရြးေကာက္ပြဲမ်ားတြင္ လည္း လူတိုင္းအညီအမွ် ဆႏၵမဲေပးပိုင္ခြင့္ရွိရမည့္အျပင္၊ ထိုေရြးေကာက္ပြဲ မ်ားကို လွ်ဳိ႕၀ွက္မဲေပးစနစ္ျဖင့္ ျဖစ္ေစ၊ အလားတူလြတ္လပ္ေသာ မဲေပးစနစ္ျဖင့္ျဖစ္ေစ က်င္းပရမည္။
အပိုဒ္ ၂၂- လူတိုင္းတြင္ လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ အဖြဲ႕၀င္တစ္ဦးအေနႏွင့္ လူမႈေရးလံုၿခံဳခြင့္ရယူ ပိုင္ခြင့္ရွိသည့္အျပင္ ႏိုင္ငံေရးႀကိဳးပမ္းမႈျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံတကာပူးေပါင္းေဆာင္ရြက္မႈျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ ႏိုင္ငံအသီးသီး၏ဖြဲ႕စည္းပံုႏွင့္ လည္းေကာင္း၊ သယံဇာတအင္အားႏွင့္လည္းေကာင္း ထိုသူ၏ ဂုဏ္သိကၡာႏွင့္စ႐ိုက္လကၡဏာ လြတ္လပ္စြာတိုးတက္ျမင့္မားေရးအတြက္ မရွိမျဖစ္လိုအပ္ေသာ စီးပြားေရး၊ လူမႈေရးႏွင့္ ယဥ္ေက်းမႈ အခြင့္အေရးမ်ားကို သံုးစြဲပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၃- (၁) လူတိုင္းတြင္ အလုပ္လုပ္ရန္လည္းေကာင္း၊ မိမိႏွစ္သက္ရာ အသက္ေမြးမႈ အလုပ္အကိုင္ကို လြတ္လပ္စြာေရြးခ်ယ္ရန္လည္းေကာင္း၊ တရားမွ်တ၍လုပ္ေပ်ာ္ေသာအလုပ္ခြင္၏ အေျခအေနကိုရရွိရန္လည္းေကာင္း၊ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ရျခင္းမွ အကာအကြယ္ရရွိရန္လည္းေကာင္း အခြင့္အေရးရွိသည္။ (၂) လူတိုင္းတြင္ ခြဲျခားျခင္းမခံရေစဘဲ တူညီေသာအလုပ္အတြက္ တူညီေသာ အခေၾကးေငြ ရႏိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ (၃) အလုပ္လုပ္ကိုင္သည့္လူတိုင္းတြင္ မိမိႏွင့္ မိမိ၏မိသားစုအတြက္ လူ႕ဂုဏ္သိကၡာ ႏွင့္ညီေအာင္ ေနထိုင္စားေသာက္ႏိုင္ရန္ စိတ္ခ်ေလာက္သည့္အျပင္ တရားမွ်တ၍ လုပ္ေပ်ာ္သည့္ လစာေၾကးေငြ ရပိုင္ခြင့္ ရွိသည္။ လိုအပ္ခဲ့လွ်င္ အျခားနည္းလမ္းမ်ားမွလူမႈေရးအေထာက္အပံ့ ကိုလည္း ထပ္မံ၍ ရႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ (၄) လူတိုင္းအတြက္ မိမိအက်ဳိးခံစားခြင့္ကိုကာကြယ္ရန္ အလုပ္သမားအစည္းအ႐ံုးမ်ားဖြဲ႕စည္းခြင့္၊ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ခြင့္ ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၄- လူတိုင္းတြင္ သင့္ျမတ္ေလ်ာ္ကန္စြာ ကန္႔သတ္ထားသည့္ အလုပ္လုပ္ခ်ိန္အျပင္ လစာႏွင့္တကြ အခါအား ေလ်ာ္စြာ သတ္မွတ္ထားသည့္ အလုပ္အားလပ္ရက္မ်ားပါ၀င္သည့္ အနားယူခြင့္ႏွင့္ အားလပ္ခြင့္ကို ခံစားပိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၅- (၁) လူတိုင္းတြင္ မိမိႏွင့္တကြ မိမိ၏မိသားစု က်န္းမာေရးႏွင့္တကြ ကိုယ္စိတ္ႏွစ္ျဖာ ေအးခ်မ္းစြာ ေန ထိုင္ႏိုင္ေရးအတြက္ အစာအဟာရ၊ အ၀တ္အထည္၊ ေနအိမ္၊ ေဆး၀ါး အကူအညီ ႏွင့္ လိုအပ္သည့္ လူမႈ အေထာက္အပံ့မ်ားပါ၀င္ေသာ သင့္ေတာ္ေလွ်ာက္ပတ္သည့္လူမႈအဆင့္ အတန္းကို ရယူခံစားခြင့္ရွိသည္။ ထို႔ျပင္ အလုပ္လက္မဲ့ျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မက်န္းမမာျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္အဂၤါ မစြမ္းမသန္ျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မုဆိုးမျဖစ္ေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ အသက္အရြယ္အိုမင္းေသာ အခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း၊ မိမိကိုယ္တိုင္က မတတ္ႏိုင္ေသာ အေၾကာင္းေၾကာင့္ ၀မ္းစာရွာမွီး ႏိုင္ေသာ နည္းလမ္းမရွိေသာအခါ၌ ေသာ္လည္းေကာင္း ေနထိုင္စား ေသာက္ေရးအတြက္ လံုၿခံဳစိတ္ခ်ရမႈ အခြင့္အေရးရွိသည္။ (၂) သားသည္မိခင္မ်ားႏွင့္ ကေလးမ်ားသည္ အထူးေစာင့္ေရွာက္ျခင္းႏွင့္ အကူအညီ ေပးျခင္းကို ရခြင့္ရွိသည္။ ဥပေဒအရ ထိမ္းျမားျခင္းျဖင့္ျဖစ္ေစ၊ အျခားနည္းျဖင့္ျဖစ္ေစေမြးဖြားေသာ ကေလးအားလံုး သည္ တူညီေသာလူမႈကာကြယ္ေစာင့္ေရွာက္ေရးကို ရယူခံစားၾကရမည္။
အပိုဒ္ ၂၆- (၁) လူတိုင္းသည္ ပညာသင္ယူႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။ အနည္းဆံုး မူလတန္းႏွင့္အေျခခံ အဆင့္အတန္းမ်ား တြင္ ပညာသင္ၾကားေရးသည္ အခမဲ့ျဖစ္ရမည္။ မူလတန္းပညာသည္ မသင္မေနရပညာေရးျဖစ္ရမည္။ စက္မႈလက္မႈပညာႏွင့္ အသက္ေမြးမႈပညာမ်ားကို ေယဘုယ်အားျဖင့္ သင္ၾကားရယူႏိုင္ေစရမည္။ ထို႔ျပင္ အထက္တန္းပညာအတြက္ အရည္အခ်င္းကိုအေျခခံျပဳ၍ တူညီေသာအခြင့္အေရး ရရွိေစရမည္။ (၂) ပညာသင္ၾကားေရးကို လူသားတို႔၏စ႐ိုက္လကၡဏာအျပည့္အ၀တိုးတက္မႈ အျပင္၊ လူ႔အခြင့္အေရး ႏွင့္ အေျခခံလြတ္လပ္ခြင့္၊ ႐ိုေသေလးစားမႈတို႔ကို ရွင္သန္ဖြံ႕ၿဖိဳးလာ ေစရန္ရည္ရြယ္၍ သင္ၾကားေစရမည္။ ပညာသင္ၾကားေရးသည္ႏိုင္ငံအားလံုးတို႔တြင္လည္းေကာင္း၊ လူမ်ဳိးစုမ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ ဘာသာေရး အသင္းအဖြဲ႕မ်ားတြင္လည္းေကာင္း၊ အခ်င္းခ်င္း နားလည္မႈ၊ သည္းခံမႈႏွင့္ ခင္မင္ရင္းႏွီးမႈတို႔ကို အားေပးရမည္။ ထို႔ျပင္ ၿငိမ္းခ်မ္းေရးတည္တံ့ေအာင္ ေဆာင္ရြက္ရန္အလို႔ငွါ ကုလသမဂၢ၏ေဆာင္ရြက္မႈမ်ားကိုလည္း ျဖစ္ေျမာက္ေအာင္အားေပးရမည္။ (၃) မိဘတို႔တြင္ မိမိတို႔၏ကေလးမ်ားသင္ယူရမည့္ ပညာအမ်ဳိးအစားကို ေရြးခ်ယ္ႏိုင္ေသာ လက္ဦးအခြင့္အေရးရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၇- (၁) လူတိုင္းတြင္ သက္ဆိုင္ရာယဥ္ေက်းမႈေလာက၌ လြတ္လပ္စြာပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ ႏိုင္ခြင့္ သုခုမပညာ ရပ္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ လိုက္စားေမြ႕ေလ်ာ္ႏိုင္ခြင့္၊ သိပၸံပညာထြန္းကားေရး လုပ္ငန္းမ်ားတြင္ လြတ္လပ္ စြာ၀င္ေရာက္လုပ္ကိုင္ႏိုင္ခြင့္ႏွင့္ ထိုပညာ၏အက်ဳိးအာနိသင္မ်ားကို လြတ္လပ္စြာ ခံစားသံုးစြဲႏိုင္ခြင့္ရွိ သည္။ (၂) လူတိုင္းတြင္ သိပၸံမွျဖစ္ေစ၊ စာေပမွျဖစ္ေစ၊ သုခုမပညာမွျဖစ္ေစ မိမိကိုယ္ပိုင္ ဥာဏ္ျဖင့္ ႀကံစည္ဖန္တီးမႈမွျဖစ္ထြန္းလာသည့္ ဂုဏ္ႏွင့္ေငြေၾကးအက်ဳိးအျမတ္မ်ားကို ခံစားရယူႏိုင္ရန္အခြင့္အေရးအတြက္ ကာကြယ္မႈကိုရရွိရန္ အခြင့္အေရးရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၈- လူတိုင္းသည္ ဤေၾကညာစာတမ္းတြင္ေဖာ္ျပထားသည့္ အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို အျပည့္ အစံုရယူႏုိင္ေသာ လူမႈဆက္ဆံေရးအေျခအေနႏွင့္ အျပည္ျပည္ ဆိုင္ရာဆက္ဆံေရးအေျခအေနတို႔၏ အ က်ဳိးေက်းဇူးကို ခံစားႏိုင္ခြင့္ရွိသည္။
အပိုဒ္ ၂၉- (၁) မိမိ၏စ႐ိုက္လကၡဏာ လြတ္လပ္စြာဖြံ႕ၿဖိဳးတိုးတက္ႏိုင္သည့္ တစ္ခုတည္းေသာ လူ႕အသိုင္းအ၀န္း အတြက္ လူတိုင္း၌တာ၀န္ရွိသည္။ (၂) မိမိ၏အခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကိုသံုးစြဲရာတြင္ လူတိုင္းသည္ အျခားသူမ်ား၏ အခြင့္ အေရးမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို အသိအမွတ္ျပဳ၍ ႐ိုေသေလးစားရန္အလို႔ငွာလည္းေကာင္း၊ ဒီမိုကေရစီက်င့္သံုးေသာလူ႕အဖြဲ႕အစည္းတြင္ ကိုယ္က်င့္တရားအျပင္ရ ပ ္ရြာ ေအးခ်မ္းသာယာေရးႏွင့္ ျပည္သူ႔အ က်ဳိးစီးပြားျဖစ္ထြန္းေရးတို႔အတြက္ တရားမွ်တစြာက်င့္ေဆာင္ရန္ အလို႔ငွာလည္းေကာင္း ဥပေဒကျပဌာန္း ထားသည့္ ခ်ဳပ္ခ်ယ္မႈမ်ားျဖင့္သာ ကန္႔သတ္ျခင္းခံရမည္။ (၃) အဆိုပါအခြင့္အေရးမ်ားႏွင့္ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ားကို မည္သည့္အမႈကိစၥတြင္မွ် ကုလသမဂၢ၏ရည္ရြယခ်က္္မ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း၊ အေျခခံမူမ်ားႏွင့္လည္းေကာင္း ဆန္႔က်င္၍မသံုးစြဲရ။
အပိုဒ္ ၃၀- ဤေၾကညာစာတမ္းပါ အခြင့္အေရးႏွင့္တကြ လြတ္လပ္ခြင့္မ်ား၊ပ်က္စီးရာ ပ်က္စီးေၾကာင္းတို႔ကို ရည္ရြယ္၍ ႏိုင္ငံတစ္ႏိုင္ငံအတြက္ျဖစ္ေစ၊ လူတစ္စုအတြက္ျဖစ္ေစ၊ လူတစ္ဦးတစ္ေယာက္အတြက္ျဖစ္ေစ ပါ၀င္ေဆာင္ရြက္ရန္ အခြင့္ရွိသည္ဟုေသာ္လည္းေကာင္း၊ ကိုယ္တိုင္ေဆာင္ရြက္ရန္အခြင့္ရွိသည္ဟုေသာ္လည္းေကာင္း အဓိပၸါယ္ပိုင္းျခားေကာက္ယူျခင္း မရွိေစရ။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

ရန္ၿငိဳးေျဖေၾကာင္း တရား ၅-ပါး

ရန္ၿငိဳးေျဖေၾကာင္း တရား ၅-ပါး။ ။
ရန္သူအေပၚ၌ ရန္ၿငိဳးေျပစရာ တရားငါးပါး။
(၁) ေမတၱာ ဘာေ၀တဗၺာ- ရန္သူ၌ ေမတၱာပြားပါ၊
(၂) က႐ုဏာ ဘာေ၀တဗၺာ- ရန္သူကို သနားညႇာတာပါ၊
(၃) ဥေပကၡာ ဘာေ၀တဗၺာ- လ်စ္လ်ဴရႈလိုက္ပါ၊
(၄) အသတိ မနသိကာေရာ- ေမ့ေပ်ာက္ပစ္လိုက္ပါ၊
(၅) ကမၼႆ ကတာ အဓိ႒ာတဗၺာ- သူျပဳသမွ်အမႈ သူ႔ကံႏွင့္သူ ျဖစ္ပါေစေတာ့ ဟူေသာ သေဘာထားလိုက္ပါ။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

ဂါရဝတရား ၁၀-ပါး

ဂါရ၀တရား ၁၀-ပါး။ ။ ဗုဒၶဘာသာ၀င္တိုင္း လိုက္နာ႐ိုေသေလးစားရမည့္ အရာဆယ္ပါး၊ ဤကား အဂၤုတၳိဳရ္လာ တူရာေပါင္း၍ ျပလိုက္သည္၊
(၁) ဗုဒၶဂါရ၀- ဘုရားရွင္အားေလးစားရျခင္း၊
(၂) ဓမၼဂါရ၀- တရားေတာ္အား ေလးစားရျခင္း၊
(၃) သံဃဂါရ၀- သံဃာေတာ္အားေလးစားရျခင္း၊
(၄) သိကၡာ ဂါရ၀- က်င့္ႀကံေလ့လာမႈ၌ ေလးစားရျခင္း၊
(၅) သမာဓိ ဂါရ၀-တည္ၾကည္ေျဖာင့္မတ္မႈ၌ ေလးစားရျခင္း၊
(၆) အပၸမာဒ ဂါရ၀-ေကာင္းမႈမဂၤလာ၌ မေမ့မေပါ့ ေလးစားရျခင္း၊
(၇) ပဋိသႏၲာရ ဂါရ၀- ေပါင္းသင္းဆက္ဆံမႈ ေျပျပစ္ေခ်ာေမာေရး၌ေလးစားရျခင္း၊
(၈) ဟိရီ ဂါရ၀- မေကာင္းမႈျပဳလုပ္ရမည္မွ ရွက္ျခင္း၌ ေလးစားရျခင္း၊
(၉) ၾသတၱပၸ ဂါရ၀- မေကာင္းမႈျပဳလုပ္ရမည္မွ ေၾကာက္ျခင္း၌ ေလးစားရျခင္း၊
(၁၀) အညမည ဂါရ၀-အခ်င္းခ်င္း အတူေနသူမ်ားအား တစ္ဦးကိုတစ္ဦး ေလးစား႐ိုေသမႈရွိရျခင္း။

 ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

စကားေျပာရာ အဂၤါ ၁၀-ပါး

စကားေျပာရာ အဂၤါ ၁၀-ပါး။ ။
၁။ ကာလ၀ါဒီ- ေျပာခ်ိန္ ေျပာခြင့္သင့္မွ ေျပာရျခင္း။
၂။ ဘူတ၀ါဒီ- ဟုတ္မွန္ေသာစကားကိုသာ ေျပာရျခင္း။
၃။ ဓမၼ၀ါဒီ- တရားႏွင့္စပ္သည္ကိုသာ ေျပာရျခင္း။
၄။ အတၳ ၀ါဒီ- အက်ိဳးစီးပြားႏွင့္စပ္သည္ကိုသာ ေျပာရျခင္း။
၅။ ပိယ၀ါဒီ- ခ်စ္ဖြယ္စကားကိုသာ ေျပာရျခင္း။
၆။ မိဟိတ ပုဗၺဘာဏီ- ၿပံဳးရႊင္မႈေရွ႕ထား၍ ေျပာၾကားရျခင္း။
၇။ မိတဘာဏီ- မတိုမရွည္ မပိုမလြန္ ျခင့္ခ်ိန္ေျပာရျခင္း။
၈။ အတုရိတ ၀ါဒီ- အေဆာတလ်င္မေျပာရျခင္း။
၉။ ေပါရီ- ၿမိဳ႕ႀကီးသူတို႔အသံုးအႏႈန္း ဓေလ့ထံုးကိုယူ၍ေျပာရျခင္း။
၁၀။ ၀ိသဒ ၀ါဒီ- သန္႔ရွင့္ေသခ်ာ တိက်ျပတ္သားစြာ ေျပာဆိုရျခင္း။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

ေကာသလမင္းအိမ္မက္ ၁၆-ခ်က္

ေကာသလအိမ္မက္ ၁၆-ခ်က္ ။ ။ သုတ ကာမီတို႔အတြက္ အေမး အေျဖကိစၥၿပီး ရွစ္လံုးဖြဲ႕ျမန္မာကဗ်ာ၊ စီကံုးသူလယ္တီပ႑ိတဆရာ-ဦးေမာင္ႀကီးအားဂုဏ္ျပဳလ်က္ ေဖၚျပပါသည္။ အက်ယ္ ေတရသကဏ္ဋီကာ'ပ'၌ ၾကည့္။
(၁) အေမး ။ ႏြားနက္ေလးခု၊ ေ၀ွ႕မႈဟန္ျပင္၊ မေ၀ွ႕ၾကဘဲ၊ ေရွာင္လြဲသည္ျမင္။ အေျဖ ။ အေရွ႕အေနာက္၊ ေတာင္ ေျမာက္ မိုးဆင္၊ ျခိမ္းသံေပး မိုးေ၀းလြင့္ေပ်ာက္စင္။
(၂) အေမး ။ ေျမကမ<က၊ ငယ္လွသစ္ပင္၊ ဖူးငံုရင့္ၿပီး၊ ပြင့္သီးေတြ႕ျမင္။ အေျဖ ။ အရြယ္မမွ်၊ ပ်ိဳမ လံုခင္၊ သမီးသား၊ လင္ထား အိမ္ေထာင္ဆင္။
(၃) အေမး ။ ယေန႔ဖြားစ၊ ႏြားမႏို႔သာ၊ မိခင္ႏြားႀကီး၊ စို႔ၿပီးေနရွာ။ အေျဖ ။ သမီးႏွင့္သား၊ စီးပြားဆိုင္ရာ၊ မိႏွင့္ဖ၊ ေကြၽးမွစားရမွာ။
(၄) အေမး ။ ႏြားႀကီးမႀကိဳက္၊ ၀န္တိုက္ႏြားေယ္၊ မ႐ုန္းႏိုင္ဘဲ၊ ၀ပ္လဲေနတယ္။ အေျဖ ။ ႀကီးသူပယ္ရွား၊ ေျမႇာက္ထားလူငယ္၊ တိုင္းျပည္ေရး၊ ႐ႈပ္ေထြးေပြေတာ့မယ္။
(၅) အေမး ။ ခံတြင္းႏွစ္ခြ၊ ျမင္းလွရာဇာ၊ ေကြၽးေမြးသမွ်၊ မ၀ႏိုင္ပါ။ အေျဖ ။ မႉးမတ္မင္းစိုး၊ လာဘ္ထိုးသူရွာ၊ ႏွစ္ဘက္စား၊ တရားစီရင္မွာ။
(၆) အေမး ။ ေခြးအိုထံဆက္၊ ေရႊခြက္သိန္းတန္၊ က်င္ငယ္အျမဲ၊ ခြက္ထဲစြန္႔ျပန္။ အေျဖ ။ မ်ိဳးျမတ္သမီး၊ ပစၥည္းမက္ဟန္၊ အမ်ိဳးယုတ္၊ လင္လုပ္ေပါင္းဆက္ဆံ။
(၇) အေမး ။ ေရွ႕ကက်စ္ခ်၊ လြန္စႀကိဳးကုိ၊ ေခြးမခုိးစား၊ ကိုက္၀ါးကာမ်ိဳ။ အေျဖ ။ လင္ႀကီးပစၥည္း၊ သိမ္းဆည္းမသို၊ လင္ငယ္အား မယားေလာကြတ္ပို။
(၈) အေမး ။ အိုးငယ္ခ်ည္းႏွီး၊ အိုးႀကီးေရလွ်ံ၊ အိုးႀကီးကိုဘဲ၊ ေရဆြဲေလာင္းျပန္။ အေျဖ ။ ဆင္းရဲသူမ်ား၊ ၀တ္စားမက်န္၊ အခြန္တြက္၊ ႏွိပ္စက္ေငြေကာက္ခံ။
(၉) အေမး ။ ၾကာမ်ိဳးငါး၀၊ ပြင့္ၾကေရကန္၊ ေရလယ္ေနာက္လ်က္၊ ကမ္းဘက္ၾကည္ျပန္။ အေျဖ ။ ၿမိဳ႕တြင္းေပြ႐ႈပ္၊ ခြန္တုတ္ေကာက္ခံ၊ ၿမိဳ႕ျပင္ထြက္၊ ျပည့္ႏွက္စည္ကားရန္။
(၁၀) အေမး ။ တစ္အိုးတည္းခ်က္၊ အက်က္မညီ၊ ထမင္းမာဆတ္၊ ေပ်ာ့နပ္သံုးလီ။ အေျဖ ။ မင္းႏွင့္လူမ်ား၊ တရားမညီ၊ မိုးသံုးစား၊ ကြက္ၾကားရြာခ်မည္။
(၁၁) အေမး ။ ေမႊးထံုနဲ႔ၾကဴး၊ စႏၵကူးသိန္းတန္၊ ပုန္းရည္ႏွင့္လဲ၊ သံုးစြဲစားျပန္။ အေျဖ ။ အလဇၨီမ်ား၊ တရားဖိုးတန္၊ ေငြႏွင့္လဲ၊ အျမဲေဟာမည္မွန္။
(၁၂) အေမး ။ သံေၾကးမေပါင္း၊ ဘူးေတာင္း ဘူးအံု၊ ေရတြင္စုပ္စုပ္၊ နစ္ျမဳပ္လံုးစံု။ အေျဖ ။ ပညာရွိမ်ား၊ စကားဥႆံု၊ ေျပာသမွ်၊ ေလာကမသံုးကုန္။
(၁၃) အေမး ။ အိမ္လံုး ေတာင္လံုး၊ ေက်ာက္တံုးေက်ာက္ဖ်ာ၊ ေရမွာဘြားဘြား၊ ထင္ရွားေပၚလာ။ အေျဖ ။ ရဟန္းရွင္ဆိုး၊ လူဆိုးမ်ားသာ၊ ဂုဏ္ေရာင္တိုး၊ တန္ခိုးေပၚထြက္မွာ။
(၁၄) အေမး ။ အဆိပ္ျပင္းေတာက္၊ ေမေဟာက္ႀကီးကို၊ ဖားငယ္မမ်ား၊ ကိုက္၀ါးကာမ်ိဳ။ အေျဖ ။ ကညာယူထား၊ သက္ၾကားဘိုးအို၊ မယားဆဲ၊ အျမဲေအာ္ေငါက္ဆို။
(၁၅) အေမး ။ အဆင္းမည္းနက္၊ က်ီးငွက္ထံမွာ၊ ေရႊဟသၤာမ်ား၊ ခစားေနရွာ။ အေျဖ ။ ပညာသီလ၊ ျပည့္၀သူဟာ၊ သူယုတ္အား၊ ၀ပ္တြားေနရမွာ။
(၁၆) အေမး ။ ဆိတ္ကိုျမင္ျငား၊ ေၾကာက္အားျပင္းထန္၊ ျခေသၤ့သစ္က်ား၊ ခုန္လႊားေျပးျပန္။ အေျဖ ။ သူယုတ္မာမ်ား၊ ေထာင္လႊားႏိုင္ငံ၊ သူေတာ္ေကာင္း ပုန္းေအာင္းေတာၿမိဳင္ယံ။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစ သူငယ္ခ်င္း

Posted via Blogaway

ခင္ပြန္းေကာင္းအဂၤါ ၇-ပါး

ခင္ပြန္းေကာင္းအဂၤါ ၇-ပါး။ ။ သတၱဂၤုတၱရ။ ပါ။ ၄၂၁- ၄၂၂။ ႒။ ၁၆၂-၌ အက်ယ္႐ႈ။ မိတ္ေဆြေကာင္းတို႔၌ ရွိထားရမည့္ ကိုယ္က်င့္တရား ၇-ပါး။
(၁) ဒုဒၵတံ ဒဒါတိ- ေပးႏိုင္ခက္ေသာ ၀တၳဳပစၥည္းကို ေပး၏၊
(၂) ဒုကၠရံ ကေရာတိ- ျပဳႏိုင္ခက္ေသာ ၀တၱရားကိုျပဳ၏၊
(၃) ဒုကၡမံ ခမတိ- အလြန္အမင္း သည္းခံ၏၊
(၄) ဂုယွမႆ ပရိဂုယွတိ- လွ်ိဳ႕၀ွက္ထုိက္ေသာအမႈကို မေပၚေအာင္ လွ်ိဳ႕၀ွက္ထားတတ္၏၊
(၅) ဂုယွမႆ အာ၀ီ ကေရာတိ- လွ်ိဳ႕၀ွက္အပ္ေသာအမႈကို သူ႔အား လွ်ိဳ႕၀ွက္ရန္ ေျပာၾကားေပး၏၊
(၆) အာပဒါသု န ၀ိဇဟတိ- ေဘးရန္ႀကံဳေသာအခါတို႔၌ မစြန္႔ မပစ္ထားခဲ့၊
(၇) ဓန ခိေဏန နာတိ မညတိ- ပစၥည္းမြဲေတ ဆင္းရဲေနေသာ္လည္း မထီမဲ့ျမင္မျပဳ။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစသူငယ္ခ်င္း

ဝိသာခါကို သူ႔မိဘမ်ားမွာၾကားလိုက္ေသာ စကား(၁၀)ခြန္း

    ၀ိသာခါကို သူ႔မိဘမ်ားမွာၾကားလိုက္ေသာ စကား(၁၀)ခြန္း
------------------------------------------------------------------
၁) အိမ္တြင္းမီး အျပင္မထုတ္ရ

၂) အိမ္ျပင္မီး အတြင္းမသြင္းရ

၃) ျပန္ေပးမည့္သူကုိသာေပး။

၄) ျပန္ မေပးမဲ့သူကုိ မေပးနဲ႔။

၅) ေပးသင့္သူကုိလည္း ေပး။

၆) ခ်မ္းသာစြာထုိင္။

၇) ခ်မ္းသာစြာ စား။

၈) ခ်မ္းသာစြာ အိပ္။

၉) မီးကုိ ရုိေသစြာလုပ္ေကြ်း။

၁၀) အိမ္တြင္းနတ္ကုိ ရွိခုိးပူေဇာ္။တို႔ျဖစ္ပါသည္။

၁) အိမ္တြင္းမီး အျပင္မထုတ္ရဆုိတာ..အိမ္တြင္းမွာရွိတဲ့ အိမ္တြင္းေရးျပႆနာ
ကိစၥအဝဝကုိ အျပင္ေဖာက္သည္မခ်နဲ႔ဆုိလုိတာပါ။

၂) အိမ္ျပင္မီး အတြင္းမသြင္းရဆုိတာ…ျပင္ပမွာျဖစ္လာတဲ့ ျပႆနာေတြကိုလည္း
အိမ္တြင္းသည္မလာနဲ႔ လုိ႔ဆုိလုိတာပါ။

၃) ျပန္ေပးမယ့္သူကုိ ေပးဆုိတာ..ေခ်းငွားတဲ့အခါ ျပန္ေတာင္းရမည့္
သူကုိသာ ေခ်းငွားလုိ႔ဆုိတာပါ။

၄) ျပန္မေပးမယ့္သူကို မေပးနဲ႔ဆုိတာ…ပစၥည္းဥစၥာေခ်းငွားတဲ့အခါ
ျပန္ေတာင္းရမ္းလု႔ိမရမည့္သူကုိမေခ်းငွားနဲ႔လုိ ့ဆုိလုိတာပါ။

၅) ေပးသင့္သည္ျဖစ္ေစ၊မေပးသင့္သည္ျဖစ္ေစ ေပးပါဆုိတာက…
မိမိေဆြမ်ဳိးအသုိင္းအဝုိ္င္းထဲမွာ.. ဘဝေပးအရ မျပည့္စုံတဲ့သူေတြကိုေတာ့
ဘာမွေမွ်ာ္လင့္ေတာင့္တမေနပဲေထာက္ပ့ံလုိက္ပါဟု ဆုိလုိတာပါ။

၆) ခ်မ္းသာစြာထုိင္ပါဆုိတာ..မိမိလင္ေယာက်္ား၊ေယာကၡမေတြရဲ့
အထက္အရပ္၊ေလညာအရပ္စေသာမျပစ္မလြတ္ေသာေနမွာ မထုိင္ဘဲ
အျပစ္ကင္းေသာေနရာမွာထုိင္လုိ႔ေျပာတာပါ။

၇) ခ်မ္းသာစြာစားပါဆုိတာ…မိဘ၊ ေယာကၡမ၊ခင္ပြန္းတုိ႔ကုိ
ေရွးဦးစြားကြ်းၿပီး ေနာက္မွစားပါလုိ႔ေျပာတာပါ။

၈) ခ်မ္းသာစြာအိပ္ပါဆုိတာ.. မိဘ၊ ေယာကၡမ၊ လင္ေယာက်္ားတုိ႔ ကုိ
သင့္တင့္ေသာ ေဝယ်ာဝစၥျပဳၿပီးမွာအိပ္ပါလုိ႔ေျပာတာပါ။

၉)မီးကုိရုိေသစြာလုပ္ေကြ်းဆုိတာ.. ေယာကၡမေတြကုိ ေကာင္းစြာ
ေစာင့္ေရွာက္လုိ႔ေျပာတာပါ။

၁၀) အိမ္ဦးနတ္ကုိရုိေသဆုိတာ..မိမိလင္ေယာက်္ားကုိ အိမ္ဦးနတ္ကဲ့သုိ႔
ဆက္ဆံရမယ္ လို ့ဆိုလုိတာပါ။

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစသူငယ္ခ်င္း

Posted via Blogaway

စကား ၆ ခြန္း

စကား ၆-ခြန္း လူ၌ထြန္း ၄-ခြန္းေရွာင္ခြာ ၂-ခြန္းသာေဟာ။ ။ ၀ိနည္းပါရာဇိကဏ္အ႒ကထာ။ ပ-အုပ္။ ၈၉။ ျမတ္စြာဘုရားသည္ ၁-ႏွင့္ ၂-ကိုသာ ေဟာေတာ္မူ သည္။ လူတို႔ေျပာဆိုၾကေသာစကားအေပါင္းကို သတၱဳခ်လိုက္လွ်င္ ထိုေျခာက္ခြန္းသာရသည္ဟူ၏။
၁ ဟုတ္မွန္၍အက်ိဳးရွိၿပီး သူလည္းနာလိုေသာစကား။
၂ ဟုတ္မွန္၍အက်ိဳးရွိၿပီး သူမ်ားမနာလိုေသာစကား။
၃ ဟုတ္မွန္၏၊ အက်ိဳးမရွိ သူမ်ားလည္းမနာလိုေသာစကား။
၄ မဟုတ္ မမွန္ အက်ိဳးရွိ၍ သူမ်ားနာလိုႏွစ္သက္ေသာစကား။
၅ မဟုတ္မမွန္ အက်ိဳးမရွိ သူမ်ားနာလိုႏွစ္သက္ေသာစကား။
၆ မဟုတ္မမွန္ အက်ိဳးလည္းမရွိ၊ သူမ်ားလည္း မနာလိုမႏွစ္သက္ေသာစကား။

Posted via Blogaway

မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏ ၾသဝါဒ

               "မိုးကုတ္ဆရာေတာ္ဘုရားႀကီး၏ ၾသဝါဒ"
               ေလာကဇာတ္ခံု ဤလူ႔ဘံု၌
               မ်ိဳးစံုကၾက မာန္မာနႏွင့္
               ငါကရာဇာ ငါကသူေ႒း ငါပေဂးဟု
               ငါ့ေသြးတက္ႂကြ လူ႔ဗာလတို႔
               မ်ားလွျဖာျဖာ အဝိဇၨာႏွင့္
               တဏွာဘီလူး အေမွာင္ပူး၍
               က်ဴးက်ဴးေက်ာ္ေက်ာ္ ဂုဏ္ကိုေဖာ္လ်ွက္
               ေမာ္ေမာ္ေမာက္ေမာက္ ငါတစ္ေယာက္သာ
               မိုးေအာက္တစ္လႊား ေရႊကိုယ္လားဟု
               ထင္မွားမလြဲ သို႔စဥ္စြဲသည္
               ဇာတ္ပြဲၿပီးက ေျပဒံုခ်ေသာ္
               သုဘရာဇာ ေျမေအာက္မွာပင္
               ဘာသာလူမ်ိဳး ခ်ိန္မထိုးဘဲ
               ပုတ္သိုးခႏၶာ ျမွဳပ္ရ႐ွာသည္
               ဘယ္မွာ ငါဟု ႐ွိအံ့နည္း………

ဆံုးမျခင္း အဂၤါ ၅-ပါး

ဆုမၼျခင္းရာ၊ အင္ ၅-ျဖာ၊ က်မ္းလာမည္သို႔နည္း။ ။ တပည့္မ်ားအား ဆိုဆုမၼရာ၌ ဆရာလုပ္သူက ေအာက္ပါ ဂုဏ္အဂၤါ ၅-ပါးႏွင့္ စံုညီစြာရွိေစရန္ 'ေသာ၀စႆတာ' မဂၤလာအဖြင့္၌ဆို၏။
၁ ပဋိ႐ူပ အဂၤါ- သင့္ေလ်ာ္ေသာ ကာလ ေဒသ ဌာန သမယမ်ိဳး၊
၂ သစၥ အဂၤါ- ဟုတ္မွန္ေသာစကားျဖင့္သာ၊
၃ သုခုမ အဂၤါ- သိမ္ေမြ႕ ႏူးညံ့ေသာစကားျဖင့္သာ၊
၄ ဟိတ အဂၤါ- အက်ိဳးရွိ ေျခငံေသာစကားျဖင့္သာ၊
၅ ေမတၱာ ပုဗၺဂၤမ- ေမတၱာေရွ႕ထားျဖင့္သာ၊ (ဆံုးမ)ဟုလည္း ေရးထံုးရွိ၏။





       

ဆရာ့ဂုဏ္အဂၤါ ၂၅ ပါး (မိလိႏၵပဥွာ)

ဆရာ႔ဂုဏ္အဂၤါ ၂၅ ပါး။ ။ ဆရာျမတ္တို႔ လိုက္နာျပဳက်င့္အပ္သည့္ ဂုဏ္ေက်းဇူး ၂၅-ပါးဟူ၏၊ မိလိႏၵပဥႇာ။
၁ တပည့္၌အျမဲတေစေစာင့္ေရွာက္ရ၏၊
၂ မွီ၀ဲအပ္ မအပ္သည္ကို သိရ၏၊
၃ ေမ့ေလ်ာ့သည္ မေမ့ေလ်ာ့သည္ကို သိရ၏၊
၄ အိပ္ရာေနရာ၏က်န္းမာေရးကိုသိအပ္၏၊
၅ ေရာဂါရွိ မရွိကိုသိအပ္၏၊
၆ ထမင္း ေဘာဇဥ္ ရအပ္မရအပ္ကို သိရာ၏၊
၇ အထူး ရွိမရွိကိုသိအပ္၏၊
၈ စားေသာက္ဖြယ္တို႔ကို ေကာင္းစြာစစ္ေဆး ေ၀ဖန္အပ္၏၊
၉ ပညာတိုးမႈအတြက္ အားေပးစကားေျပာၾကားအပ္၏၊
၁၀ အလုပ္အေကြၽးေကာင္းသူကို သိအပ္၏၊
၁၁ ဆြမ္းခံရာ၌ အလုပ္အေကြၽးေကာင္းသူကို သိအပ္၏၊
၁၂ ေက်ာင္း၌ အလုပ္အေကြၽးကို သိအပ္၏
၁၃ ဆရာသည္တပည့္တို႔ႏွင့္ ျပက္ရယ္မႈမျပဳအပ္၊
၁၄ တပည့္တို႔ႏွင့္ သူငယ္ခ်င္းပမာ အေရာတ၀င္မျပဳရာ၊
၁၅ တပည့္အျပစ္ကိုျမင္ေသာ္လည္းသည္းခံအပ္၏၊
၁၆ တပည့္ကို အ႐ိုအေသမေပးမျပဳအပ္၊
၁၇ အတတ္ကိုလွ်ိဳ႕၀ွက္စြာျပဳသင့္က ျပဳအပ္၏၊
၁၈ အတတ္ကိုအၾကြင္းမထားျပဳသင့္ကျပဳရာ၏၊
၁၉ တပည့္မ်ားအားတတ္သိေစခ်င္ေသာစိတ္ ထားရာ၏၊
၂၀ တပည့္မ်ားအား အတတ္ပညာ မေမ့ႏိုင္ရာေသာနည္းလမ္းမ်ားျဖင့္ သင္ၾကားရာ၏၊
၂၁ မိမိသင္လက္စပညာျဖင့္ ေရွ႕ကိုသာတိုး၍သင္ၾကားလိုစိတ္ ရွိလာေအာင္ ႀကီးပြားလိုစိတ္ထားအပ္၏၊
၂၂ ေမတၱာစိတ္ကိုျဖစ္ေစအပ္၏၊
၂၃ ေဘးရန္ရွိေသာကာလ၌ မစြန္႔ရာ၊
၂၄ အမႈကိစၥျပဳလုပ္ဖြယ္၌ မေမ့မေလ်ာ့ရာ၊
၂၅ တပည့္ေမ့ေလ်ာ့မွားယြင္းေသာ္ တရားႏွင့္ေလ်ာ္ညီစြာ ခ်ီးေျမႇာက္အပ္၏။
   

ေပ်ာ္ရႊင္ပါေစသူငယ္ခ်င္း

ခိုက္ရန္မမ်ား စည္းလံုးထား

                                                 "ေရွးက ငံုးေပါင္း"

                                            ဝိသမဝါဒီ၊ မညီၫြတ္ျခင္း
                                            မ်ိဳးေဆြသင္းတို႔၊ ခ်င္းခ်င္းမမ်ွ
                                            ကြဲျပားၾကလည္း၊ ေရွးကငံုးေပါင္း
                                             ပ်က္စီးေၾကာင္းကို၊ ထံုးေဟာင္းမွတ္ယံု
                                             ေရးပံုတဝ၊ ေရႊဉာဏ္ဆ၍
                                             သားလွသည္းအူ၊ သတိမူေလာ့။  ။  (၂၁၉)
              လြန္ေလၿပီးေသာအခါ ဗာရာဏသီျပည္ ျဗဟၼဒတ္မင္းလက္ထက္ ဘုရားေလာင္းသည္ ငံုးငွက္အမ်ိဳး၌ျဖစ္၍ ငံုးအမ်ားၿခံရံလ်က္ ေတာ၌ေန၏။ ထိုအခါ ငံုးဖမ္းေသာ မုဆိုးသည္ ငံုးတြန္သံျဖင့္ မိမိျမည္၍ ငံုးအမ်ားစုရံုးေစၿပီးလ်ွင္ အထက္၌ကြန္ကို ပစ္၍ ေအာက္အစြန္း၌ ေျချဖင့္နင္းၿပီးမွ ငံုးတို႔ကိုဖမ္းယူ၏။
               အခါတစ္ပါး ဘုရားေလာင္းသည္ ငံုးတို႔ပ်က္စီးျခင္းကို ျမင္၍ အေၾကင္းဥပါယ္ကို ဆင္ျခင္ေသာ္ "အထက္၌ ကြန္ကို ပစ္လ်ွင္ပစ္ျခင္း တေကာင္ တေကာင္စီ ကြန္တြင္း တေပါက္ တေပါက္၌ ဦးေခါင္းကို စြပ္ထား၍ ကြန္ကို တညီတညာ ခ်ီကုန္းၿပီးလ်ွင္ သင့္ရာအရပ္သို႔ေဆာင္၍ ဆူးခ်ံဳထက္ တင္ၿပီးမွ ေအာက္အရပ္က လိုရာထြက္ေျပးကုန္အံ့"ဟူ၍ ႀကံၿပီးလ်ွင္ ထိုအေၾကာင္း ဥပါယ္ကို ငံုးတို႔အားၾကား၏။ ငံုးအေပါင္းလည္း တညီတညာတည္း ဝန္ခံၾက၏။
               ထို႔ေနာက္ မုဆိုးကြန္ပစ္သည့္ကာလ ဝန္ခံခ်က္အတိုင္းကြန္ကိုခ်ီ၍ ဆူးခ်ံဳထက္ တင္လ်က္ ေအာက္ကလ်ွိဳးပ်ံ၍ ထြက္ကုန္၏။ မုဆိုးလည္း ကြန္ကိုေျဖယူ၍ ေနဝင္မွ လက္ခ်ည္းသာအိမ္သို႔ျပန္၏။
               ထိုအခါမယားက "သင္ကား လက္ခ်ည္းသာ လာဘိ၏။ အျခားမွာ ေက်ြးေမြးစရာ ရွိေလ၍ေလာ"ဟု ဆို၏။
               "အဘယ္ ေရွးအခါကဲ့သို႔မဟုတ္၊ ယခု ငံုးတို႔ ညီညာသျဖင့္ ကြန္ကိုခ်ီ၍ ပ်ံေလကုန္သည္။ သို႔ေသာ္လည္း မစိုးရိမ္လင့္၊ ညီညာျခင္းမည္သည္ကို ရခဲစြ၊ အခါခပ္သိမ္း ညီညာႏိုင္မည္ မဟုတ္၊ မညီညာေသာအခါ ငံုးတို႔ကို ဖမ္းယူ၍ သင္၏မ်က္ႏွာကို ရႊင္ေစလ်က္ အိမ္သို႔ ျပန္လာအံ့"ဟု ဆို၏။
                ထို႔ေနာက္ ေလးငါးရက္ၾကာျမင့္လ်ွင္ က်က္စားရာေျမျပင္၌ ငံုးတေကာင္သည္ ငံုးတစ္ေကာင္၏ဦးေခါင္းကို အမွတ္မဲ့နင္းမိရာ သည္းမခံဘဲ အမ်က္ထြက္၍ သင္ခ်ည္းသာ ကြန္ကိုခ်ီသေလာ၊ ငါလည္းမခ်ီသေလာ"ဟု အခ်င္းခ်င္းခိုက္ရန္ျဖစ္၏။
                 ထိုအေၾကာင္းကို ဘုရားေလာင္းၾကားသိိ၍ "ယခု မညီမညာျဖစ္ေတာ့အံ့၊ မညီမညာေသာအရပ္၌ ခ်မ္းသာျခင္းမည္သည္ ရွိၿမဲမဟုတ္"ဟု ဆို၍ မိမိအၿခံအရံႏွင္တကြ အျခားအရပ္သို႔ ပ်ံသြား၏။ ႂကြင္းေသာ ငံုးငွက္တို႔သည္ အညီအညာကြန္ကို မခ်ီသျဖင့္ မုဆိုးဖမ္းယူေလ၏။
                  ငံုးတို႔သည္ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာ ညီညာကုန္သည္ရွိေသာ္ ပိုက္ကြန္ကိုယူေဆာင္၍ ပ်ံသြားကုန္၏။ မညီမညာ ျငင္းခံုေသာအခါ၌ မုဆိုးလက္သို႔ လိုက္ရကုန္၏။

စကား

                               "စကား"
*  စကားေလးမ်ား ေျပာတဲ့အခါ၊ သတိျပဳ ဆင္ျခင္ရာ
    မဂၤလာပါ ဆိုတဲ့ေတး၊ ပန္းသို႔ ယဥ္ယဥ္ေမႊး။
*  ေအးေအးေဆးေဆး ေျပာၾကားမွန္၊ ေကာင္းေသာစိတ္ရည္သန္
    နားဝင္ပီယံ ဆိုစကား၊ ပ်ားသို႔ ခ်ိဳေစသား။
*  အမ်ားေကာင္းဖို႔ အက်ိဳးရွိေသာ္၊ ရဲရဲေျပာပါေနာ္
    တေၾကာ္ေၾကာ္ ေအာ္ေခၚျခင္း၊ ေဝးေဝးေရွာင္လို႔ကြင္း။
*  ရွင္းရွင္းလင္းလင္း ေျပာတတ္ေစ၊ ႐ိုးသားျဖဴစင္ေန
    ေက်းဇူးေတြ ေဖာ္ထုတ္ၿပီး၊ ဝမ္းေျမာက္ေစသတည္း။
*  တအားညည္းတဲ့ စကားရယ္၊ လံုးဝ ေရွာင္ၾကဥ္ဖြယ္
    သူ႔ေနာက္ကြယ္ သူ႔အေၾကာင္း၊ အတင္း မေျပာေကာင္း။
*  ေရွးေဟာင္းေႏွာင္းျဖစ္ ေျပာခဲ့လ်ွင္၊ မွန္ကန္ၾကေစခ်င္
    အဆိုးျမင္ကာ အျပစ္ေတြး၊ ေျပာၾကားပါႏွင့္ေလး … ။
                                                                                    မ်ိဳးခိုင္ (မူဆယ္)

အမ်က္ထြက္ျငား အျပစ္(၇)ပါး

                        "အမ်က္ထြက္ျငား အျပစ္(၇)ပါး
        ဤသည္ေလာက၊ ဘံုဘဝ၌၊ မိန္းမ,ေယာက်္ား၊ မ်က္ထြက္ျငားမူ-
၁။ ေဖာက္ျပားယြင္းကြက္၊ ႐ုပ္ဆင္းပ်က္၏။
၂။ အိပ္စက္ေသာခါ၊ မခ်မ္းသာဘူး။
၃။ ျပဳရာကိစၥ၊ အဝဝ၌၊ ေကာဓလႊမ္းမိုး၊ အမ်က္ဆိုးေၾကာင့္၊
     က်ိဳးမဲ့ကိုပင္၊ က်ိဳး႐ွိထင္လ်က္၊ က်ိဳးပင္႐ွိလတ္၊ မ႐ွိမွတ္၍၊
     ခ်ြတ္ေခ်ာ္ျပဳမွား၊ က်ိဳးမမ်ားတည့္။
၄။ စီးပြားယုတ္လ်က္၊
၅။ ဂုဏ္သိန္ပ်က္၍၊
၆။ မိတ္ဖက္ကင္းကြာ၊
၇။ ေသေသာခါလည္း၊ ေလးျဖာပါယ္သို႔၊ ေရာက္တံုၿမိဳ႕၏။
     ဤသို႔ျဖစ္မူ၊ တစ္ဖက္လူဟု၊ ရန္သူႏွစ္ေထာင္း၊ အားရေၾကာင္းလ်ွင္၊
     မေကာင္းက်ိဳးမ်ား၊ ခုနစ္ပါးတို႔၊ ေယာက်္ား,မိန္းမ၊ မ်က္ထြက္ၾကသား၊
     ထိုမ်ွလူ႔ဌာန္၊ ေရာက္၏မွန္ဟု၊ ဘုန္းသန္ဓမၼစက္၊ ေဟာေဖာ္ျမြက္သည္၊
     အမ်က္မထြက္ၾကေလႏွင့္………။
                                                        မင္းကြန္း တိပိဋကဓရ ဆရာေတာ္ႀကီး ။

ေယာက်္ားတို႔၏ အျပစ္(၆)ပါး

            ေယာက်္ားတို႔၏ အျပစ္(၆)ပါး
(၁) နိဒၵ - အအိပ္စံုမက္ျခင္း။
(၂) တနၷီ - လုပ္ငန္းရပ္၌ အလိုမသန္ ေနွးကန္ဖင့္ေလး ေအးစက္ထိုင္းမႈိင္းျခင္း။
(၃) ဘယ - သတၱိညံ့ဖ်င္း ေၾကာက္႐ြံ႕တတ္ျခင္း။
(၄) ေကာဓ - သည္းညည္းမခံ ေဒါသထန္ျခင္း။
(၅) အာလသ် - အပ်င္းထူျခင္း။
(၆) ဒီဃသုတၱ - အခ်ိန္ဖင့္ေလး ၿပီးစီးမႈေနွာက္ေနွးေအာင္ လုပ္ေဆာင္ေနျခင္း။
                                                                                                                 ဟိေတာပေဒသ

မိန္းမတို႔၏ အျပစ္(၇)ပါး

            မိန္းမတို႔၏ အျပစ္(၇)ပါး
(၁) အသတ် - ေဖာက္ျပန္မွားယြင္း မိစၦာစာရ အက်င့္မ်ိဳးကို ျပဳတတ္ျခင္း။
(၂) သာလာသာ - မစူးစမ္းမဆင္ျခင္ အမႈကိစၥကိုအေစာတလ်င္ ျပဳတတ္ျခင္း။
(၃) မာယာ -  ေကာက္က်စ္မတည္ လိမ္လည္လွည့္ျဖားတတ္ျခင္း။
(၄) မစၦရိယ -  ဝန္တိုမိစၦာ မ်ားစြာျဖစ္တတ္ျခင္း။
(၅) အတိလုဒၵ - တဏွာရာဂ ေလာဘရမၼက္ ထက္ျမက္ဖိစီး လြန္အားႀကီးျခင္း။
(၆) နိဂၢဳဏတြံ႕ -  ခမ္းနားႀကီးက်က္ေသာ ျပဳလုပ္ဖြယ္တို႔၌ ေရလည္စြာ မသိမလိမၼာျခင္း။
(၇) အေသာစတြံ႕ - အတြင္းျပင္ပ နွစ္ဌာနဝယ္ မစင္ၾကယ္ မသန္႔ရွင္းျခင္း။
                                                                                                                      သုေတသနသ႐ုပ္ျပအဘိဓာန္

မိမိကိုယ္

၁၆၀
မိမိသည္သာလွ်င္ မိမိ၏ကိုးကြယ္ရာျဖစ္၏၊ သူတစ္ပါးသည္မိမိ၏ ကုိးကြယ္အားထားရာ အဘယ္မွာ ျဖစ္ရာအ့ံနည္း၊ မိမိကုိယ္ကုိ ေကာင္းစြာ ဆုံးမျခင္းအားျဖင့္ ရခဲလွသည့္နိဗၺာန္တည္းဟူေသာ ကုိးကြယ္ရာကုိ ရေလ၏။
                                                                                                                                                         ဓမၼပဒ

မနက္ဖန္အတြက္

• "မနက္ဖန္အတြက္"
• တစ္ေန႔တာရဲ႕
• မေဝးကြာေသးတဲ့
• ေႏြးေထြးဆဲလႈပ္ရွားမႈမ်ား။
• အိပ္ယာထဲဝင္
• နဖူးေပၚလက္တင္
• ဖန္သားျပင္ေပၚက ႐ုပ္ပံုပမာ
• တစ္လႊာစီျဖန္႔ၾကည့္။
• ဘဝအသိနဲ႔ ယွဥ္
• တရားအသိနဲ႔ ျမင္
• မွားတာရွိရင္ ျပဳျပင္
• ဆင္ျခင္စရာေတြေရြးထုတ္
•         (မနက္ဖန္မွာ)
• ပိုၿပီးေကာင္းေအာင္လုပ္။     ။
•                                             တင္ဝင္းေမာင္(ေအာင္လံ)
  
  
• 
  

ဇြဲစိတ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ အေၾကာင္းမ်ား

     "ဇြဲစိတ္ကို ဖ်က္ဆီးတတ္ေသာ အေၾကာင္းမ်ား"
၁။ မိမိအလုပ္ကို မိမိကပင္ ဂုဏ္ငယ္သည္ဟု ထင္ျမင္လာမိျခင္း။
၂။ စိတ္ညစ္လြယ္၊ စိတ္တိုလြယ္ျခင္း။
၃။ ပင္ပန္းမႈ၌ သည္းမခံႏိုင္ျခင္း။
၄။ မိမိကိုယ္မိမိ မယံုၾကည္ျခင္း၊ စိတ္ကူးေျပာင္းလဲျခင္း။
၅။ ရွက္တတ္လြန္း၊ ေၾကာက္တတ္လြန္းျခင္း။
၆။ ပ်င္းရိေတြေဝ၍ သူတစ္ပါးစကားကို နားေယာင္ျခင္း။

ယုတ္ညံ့သူ ႏွင့္ ျမင့္ျမတ္သူ

                "ယုတ္ညံ့သူ ႏွင့္ အထက္တန္းက်သူူ"
"မိစၧာပဏိဟိတံ စိတၱံ ၊ ပါပိေယာ နံ တေတာ ကေရ  =  မေကာင္းေသာ စိတ္ထားသည္ ထိုစိတ္ရွိသူကို ယုတ္ညံ့ ဆိုးဝါးသူျဖစ္ေအာင္ ျပဳတတ္သည္"
"သမၼာပဏိဟိတံ စိတၱံ ၊ ေသယ်ေသာ နံ တေတာ ကေရ  =  ေကာင္းေသာစိတ္ထားသည္ ထိုသူကို အထက္တန္းက်သူျဖစ္ေအာင္ ျပဳသည္။"
                                                                                                                     ဓမၼပဒ

ဆံုးမေပးပါ

•   "ဆံုးမေပးပါ"
• ဗုဒၶဘာသာ၊ မိမာတာႏွင့္
• ပိတာဖခင္၊ ေက်းဇူးရွင္တို႔
• ရင္မွျဖစ္ေသာ၊ သမီးေခ်ာကို
• အျပစ္ကင္းစင္၊ ႏုနယ္စဥ္၌
• ေနာင္ခါအေရး၊ ဘဝင္ေအးေအာင္
• အမ်ိဳးပ်က္မည္၊ အေရးသည္ေၾကာင့္
• ဝံသတရား၊ လက္ကိုင္ထား၍
• အခါမေရြး၊ ဆံုးမေပးေလာ့။
• ဆန္ေရစပါး၊ ယူသံုးစားလ်က္
• ဥစၥာပစၥည္း၊ အပိုင္စီး၍
• ေမာဟ,တဏွာ၊ အဝိဇၨာေၾကာင့္
• မေျဖာင့္စိတ္ထား၊ ေကာက္က်စ္မ်ား၍
• ေက်ြးေသာလက္ကိုက္၊ ေခြးမိုက္ပမာ
• သစၥာမဲ့စြာ၊ လူယုတ္မာႏွင့္
• ေရွာင္ခြာေကြကြင္း၊ မေပါင္းသင္းေအာင္
• သတိတရား၊ အၿမဲထား၍
• ေန႔,ညမဟူ၊ ဆံုးမယူေလာ့ … ။
•                                          ေစာသုေအာင္ (ေလးအိမ္စုအထက)
  

လိုက္နာက်င့္သံုး အျမတ္ဆံုး

        "ဘဝမွာအၿမဲ လိုက္နာက်င့္သံုးသင့္ေသာ အခ်က္မ်ား"
၁။ ေလာဘနည္းေစရန္ မိမိအိတ္ထဲမွ ေငြကို အနည္းငယ္မ်ွ  ေန႔စဥ္ေပးလွဴပါ။
၂။ ညီတူညီမ်ွ ခြဲေဝယူရန္ရွိပါက မိမိေဝစုကို ေလ်ွာ့ခ်ေပးပါ။
၃။ သူတစ္ပါး၏ ေက်ြးေမြးလွဴတန္းမႈကို အနည္းငယ္ပါယူ၍ မိမိမွ ပို၍ သူတစ္ပါးအတြက္ ေက်ြးေမြးလွဴတန္ရန္ ႀကိဳးစားပါ။
၄။ အခါမေရြး မိမိဘက္ကသာ သူတစ္ပါးကို အရင္ဆံုး ေက်ြးေမြးရန္၊ ကူညီရန္ ႀကိဳးစားပါ။
၅။ အခြင့္အေရးကို ပိုမယူပါႏွင့္၊ သူတစ္ပါးကို အခြင့္အေရးေပးရန္ ႀကိဳးစားပါ။
၆။ ကူသိုလ္တစ္ခုခုလုပ္ရန္ စိတ္ကူးေနပါ။

ကမ႓ာေက်ာ္စကား မွတ္သားစရာ

ကမ႓ာေက်ာ္စကား မွတ္သားစရာ

လူတစ္ေယာက္ဟာ ပညာသင္ယူမႈကပဲျဖစ္ျဖစ္

ဘဝအေတြ႕အႀကံဳကပဲျဖစ္ျဖစ္

သူ႕ဘဝအတြက္ ထူးျခားတဲ့အရာတစ္ခု၊

သူတစ္ပါးဘဝအတြက္၊ အလြန္အေရးႀကီးတဲ့ အရာတစ္ခုအတြက္

စိတ္ထက္သန္ျပင္းျပမႈတစ္ခု ရွိလာတတ္ပါတယ္။

က်ြန္ေတာ့္အတြက္ေတာ့ ပန္းခ်ီအႏုပညာေပါ့။

ကိုယ္စိတ္ထက္သန္ျပင္းျပမႈေနာက္ကိုပဲ လိုက္ပါ။

အဲဒီအတြက္ အဘက္ဘက္က ျပည့္စံုေကာင္းမြန္ေအာင္ ႀကိဳးစားပါ။

အဲဒီနယ္ပယ္မွာ ထူးခ်ြန္ထက္ျမတ္လာၿပီဆိုရင္

သူတစ္ပါးကိုလည္း သင္ၾကားေပးလို႔ရတယ္၊ ကူညီပံ့ပိုးေပးႏိုင္တယ္။

သင့္ရဲ႕ စိတ္ထက္သန္ျပင္းျပမႈကို

ကိုယ္ေရာ တျခားလူေတြဆီပါ ခ်ဲ႕ထြင္တိုးခ်ဲ႕ႏိုင္မယ္။

          သူတစ္ပါး လုပ္ခိုင္းေစခ်င္တာေတြကို လိုက္လုပ္ဖို႔ မႀကိဳးစားပါနဲ႔ ။

          ကိုယ္စိတ္ထက္သန္မႈေနာက္ကိုပဲ တစိုက္မတ္မတ္လုပ္ပါ။

                                                             အက္ဂနက္စ္ဂန္း၊ (ဥကၠ႒၊ ေခတ္သစ္ပန္းခ်ီျပတိုက္) ။

မွတ္သားစရာ

             ပညာသင္တဲ့အခါ ျမင္းမ်ား၊ ႏြားမ်ား အၿမီးရွည္လာရင္ သူ႔အရွက္ကို လံုၿခံဳေစတယ္။ ေႏွာက္ယွက္မယ့္ မွက္-ျခင္ အႏၲရာယ္ကိုလည္း ကာကြယ္ႏိုင္သလို၊ အလားတူ စာဆိုတာ အခက္အခဲတစ္ခုကို ေက်ာ္ျဖတ္ၿပီး သာသနာျပဳဖို႔အတြက္သက္သက္ ရည္ရြယ္သင့္တယ္။
             ေခြးဟာ အေကာင္ႀကီးေလ အၿမီးရွည္လာေလပဲ။ အဲ … သူ႔အၿမီးက ဘယ္နားမွာမွ သံုးမရတဲ့အျပင္ဖင္ေပၚတာပဲ အဖတ္တင္သလို၊ ပညာတတ္ေလ အတၱမာနႀကီးေလ၊ သူမ်ားကို အႏိုင္က်င့္ခ်င္ေလဆိုရင္ ေခြးအၿမီး ရွည္လာတာနဲ႔ အတူတူပဲ။
                                                          အမရပူရၿမိဳ႕၊ဘာသာဋီကာက်မ္းျပဳအေက်ာ္ မဟာဂႏၶာရံုဆရာေတာ္ႀကီး

မွတ္သားနာယူ က်င့္သံုးစရာ ၾသဝါဒ စကားမ်ား

စကားအရာ အဂၤါေလးတန္

           "စကားအရာ အဂၤါေလးတန္"
(၁) သုဘာသိတ _ ေကာင္းေသာစကား ။
(၂) ဓမၼ _ တရားေသာ စကား ။
(၃) ပီယ _ ခ်စ္ဖြယ္ေသာ စကား ။
(၄) သစၥ _ မွန္ေသာ စကားတို႔ ျဖစ္သည္ ။
                                              ထိုတြင္ သူအခ်င္းခ်င္း မတည့္ေအာင္ ရန္တိုက္ေပးေသာ ပိသုဏဝါစာကို မေျပာဆိုဘဲ ကြဲျပားသူမ်ား ညီၫြတ္ေအာင္, ညီၫြတ္ေနသူမ်ား ပိုမိုညီၫြတ္ေအာင္ ေျပာဆိုေသာစကားကို သုဘာသိတဟု ဆိုသည္။
သမၹပၸလာပ (အနက္အဓိပၸါယ္ကင္းမဲ့ေသာ စကားဖ်င္း)ကို မဆိုဘဲ ေရွာင္ရွားလ်က္ အျဖစ္အပ်က္ အေၾကာင္းအရာမွန္ , သဘာဝအမွန္ကို ေျပာဆိုျခင္းကား ဓမၼျဖစ္သည္။
ဖ႐ုသဝါစာ (ဆဲေရးေမာင္းမဲ က်ိန္ဆဲျခင္းစေသာ ၾကမ္းထမ္းေသာစကား)ကို မဆိုဘဲ သာယာေျပျပစ္ ႏွစ္လိုဖြယ္ေျပာဆိုေသာ စကားမွာ ပီယ(ခ်စ္ဖြယ္စကား)ျဖစ္၏။
မုသာဝါဒ(လိမ္ေျပာေသာ စကား)ကို မဆိုဘဲ အမွန္အတိုင္းေျပာေသာ စကားမွာ သစၥာပင္တည္း။
                                                                                      သဂါထာဝဂၢ - သုဘာသိတသုတ္လာ စကားေလးမ်ိဳး

ဘဝတြင္ ထားရွိရမည့္ အေရးႀကီးဆံုးအရာ(၁၀)ခု

               "ဘဝတြင္ ထားရွိရမည့္ အေရးႀကီးဆံုးအရာ (၁၀)ခု"
၁။ ခ်စ္ျခင္းေမတၲာ
     သင့္ကို လံုးဝေႏြးေထြးေစၿပီး အံ့ဖြယ္ေကာင္းေစတဲ့ ခံစားမႈ။
၂။ ေလးစားမႈရွိျခင္း
      သင့္ကိုအျခားသူေတြက ဆက္ဆံခ်င္သလိုမ်ိဳး သင္ကလည္း အျခားသူေတြကို ဆက္ဆံျခင္း။
၃။ နားလည္သိတတ္မႈရွိျခင္း
     ဘဝက ေပးအပ္ရတဲ့ ေကာင္းတဲ့အရာေတြ အားလံုးအတြက္ ေက်းဇူးတင္တတ္ပါ။
၄။ ေပ်ာ္ရႊင္မႈရွိျခင္း
     အခ်ိန္တိုင္းမွာ အျပည့္အဝ ေပ်ာ္ရႊင္ျခင္း၊ ၿပံဳးေနတဲ့မ်က္ႏွာ။
၅။ ခြင့္လႊတ္တတ္ျခင္း
     ေဒါသမထြက္ဘဲ ဘာမဆို လြတ္လပ္ခြင့္ေပးႏိုင္သည့္ အရည္အခ်င္း။
၆။ မ်ွေဝတတ္ျခင္း
      ျပန္ရဖို႔ အေတြးလံုးဝမရွိဘဲ ေပးဆပ္ျခင္းမွာ ေပ်ာ္ရႊင္မႈ။
၇။ ႐ိုးသားေျဖာင့္မတ္ျခင္း
     အၿမဲတမ္း အမွန္ကို ေျပာဆိုတတ္သည့္ အရည္အခ်င္း။
၈။ တည္ၾကည္မႈရွိျခင္း
     ဘာပဲျဖစ္ျဖစ္ မွန္တာကို ျပဳလုပ္တတ္သည့္ အျပစ္ကင္းစင္မႈ။
၉။ သနားၾကင္နာတတ္ျခင္း
     အျခားသူရဲ႕နာက်င္မႈကို သက္သာေစၿပီး သူ႔ရဲ႕နာက်င္မႈကို ခံစားနားလည္ေပးတတ္တဲ့ အရည္အခ်င္း။
၁၀။ ၿငိမ္းခ်မ္းျခင္း
       အေရးအႀကီးဆံုးအရာ ဆယ္ခုျဖင့္ ေနထိုင္သြားဖို႔အတြက္ ဆုလာဘ္။
                                                                                                                                   ဝိုင္းခ်စ္

ေျမေခြးေလာဘ

•    "ေျမေခြးေလာဘ"
• သားတစ္ကိုက္ကာ၊ ေရမွာကူးဘိ
• မိမိရိပ္သြင္၊ ျမင္လ်ွင္ငပ္ငပ္
• ေလာဘတပ္ၿပီး၊ လိုက္ဟပ္တံုလ်ွင္း
• ႏႈတ္ခံတြင္းက၊ ကိုက္ရင္းသားတစ္
• စင္စစ္လြတ္ထ၊ ေရတြင္က်၍
• မရလက္ခ်ည္း၊ ဝမ္းနည္းမွိဳင္ကာ
• ေနရစြာသား၊ လိမၼာမဲ့လစ္
• ေျမေခြးညစ္သို႔၊ စင္စစ္ယုတ္မာ
• ဤလူ႔ရြာ၌၊ မဟိစၧာဆိုး
• ေလာဘမ်ိဳးကား၊ အက်ိဳးမၿပီး
• အခ်ည္းႏွီးသည္၊ ပ်က္စီးလက္မဲ့
• လက္ခါတည္း။       ။               (၂၄၇)

           ေရွးအခါက ေျမေခြးတစ္ေကာင္သည္ ေတာစပ္နားရွိ အိမ္တစ္အိမ္သို႔ ေနာက္ေဖးမွ အမွတ္မထင္ဝင္ကာ အမဲသားတစ္ကို ခ်ီၿပီး ေျပး၏။ တံတားတစ္ခုသို႔ေရာက္၍ တံတားေပၚျဖတ္ေက်ာ္လာရာ ေရထဲတြင္ မိမိအရိပ္ကို အမဲတံုး ခ်ီလာေသာ အျခားေျမေခြးတစ္ေကာင္ဟု ထင္မွတ္၍ လုယူရန္ခုန္အုပ္လိုက္၏။ ထိုအခါ မိမိခ်ီလာေသာ အမဲတံုးလည္း ေရထဲက်ကာ ေပ်ာက္ဆံုးသြားၿပီး ကိုယ္တိုင္လည္း ေရထဲမွ အႏိုင္တက္ခဲ့ရ၏။

           

            သတၲဝါတို႔မွာ ဣစၧာဟူေသာ အလိုဆႏၵ ရွိၾကၿမဲျဖစ္၏။ သို႔ေသာ္လည္း အခ်ိဳ႕ေသာ သတၲဝါတို႔ကား အလိုဆႏၵ လြန္ကဲ၏။ လြန္ကဲေသာ အလိုဆႏၵကို မဟာဣစၧာ = မဟိစၧာဟု ေခၚ၏။ စင္စစ္ ေလာဘႀကီးျခင္းေပတည္း။ လိုသည္ထက္ပိုၿပီး ေလာဘႀကီးေသာ မဟိစၧာမ်ိဳး မျဖစ္ေစရန္ မြန္ျမတ္ေသာသူတို႔ ေစာင့္ထိန္းၾကသည္။ သူယုတ္တို႔မွာသာ ဤအလိုဆိုးမ်ိဳးရွိတတ္ၾက၏။

                                                                                      မဟာသုတကာရီ လမ္းၫႊန္နီတိ

အံ့ၾသဖြယ္အေကာင္းဆံုးအရာ

                      "အံ့ၾသဖြယ္အေကာင္းဆံုးအရာ"
              မဟာဘာရတက်မ္းႀကီး၌ ပါရွိေသာ တရားနတ္မင္း(ဓမၼ)၏ေမးခြန္းကို ယုတ
ဓိတၲရ၏ ေျဖၾကားခ်က္မ်ားအနက္ တစ္ခုမွာေအာက္ပါအတိုင္း ျဖစ္ေလသည္။
ေမး။        ။ ကမ႓ာ၏အံ့ၾသဖြယ္မ်ားအနက္ မည္သည့္အရာသည္ အံ့ၾသဖြယ္ အေကာင္းဆံုး ျဖစ္သနည္း။
ေျဖ။         ။ မိမိပတ္ဝန္က်င္တြင္ ေန႔စဥ္ႏွင့္အမ်ွ လူေတြေသေနၾကပါလ်က္ မည္သူမ်ွ  ကိုယ့္ကိုယ္ကို ေသမည္                                                              မထင္ၾကေပ။
                 ၄င္းသည္ အံ့ၾသဖြယ္အေကာင္းဆံုး ျဖစ္ပါသည္။
              _ဓမၼအလင္းသစ္ရသစာစုပါ ဦးသန္းထြန္း(ေရႊဘို၏ 'ေနေရးဒႆ      န'ေဆာင္းပါးမွ။

ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း

• "ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း"
• ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်း
• သည္အေတြး သည္အျမင္
• ရင္ထဲမွာ ခိုင္မာၿမဲ
• ၿငိစြဲလို႔ပင္
• ကိုယ္ထင္ရာ ကိုယ္လုပ္ခ်င္
• မဆင္ျခင္ မစစ္ေၾကာ၊
• တစ္ဇြတ္ထိုးေနာက္မဆုတ္
• လုပ္တတ္ျပန္ေရာ။
•           
• ေျပာျပန္လ်ွင္ မႏွစ္ၿခိဳက္
• အရြဲ႕တိုက္ေနခ်င္
• ေရွ႕ေရးမျမင္
• ဘယ္သူ႔မွ ထီမထင္
• အသြင္က သည္သေဘာ
• အေတြးအေခၚ အဆံုးအျဖတ္မ်ားရယ္က
• ထပ္ခါထပ္ခါ မွားလာေတာ့
• ေနာင္ခါလာ ေနာင္ခါေစ်းရယ္
• ေဘးေတြ႕ၿပီေကာ။   ။
•                                      ေအာင္ထြန္းလင္း(ေခ်ာက္)
  

ေခတ္လူငယ္တို႔၏ အက်င့္ဆိုး(၁၀)ခု

                               "ယေန႔ေခတ္ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္မ်ား
                                ျပဳမူလုပ္ေဆာင္ေနသည့္ အမူအက်င့္(၁၀)ခု"
               ယေနေခတ္ကာလ၌  နည္းပညာမ်ားထြန္းကားလာျခင္းသည္ လူ႔အဖြဲ႕အစည္းအတြက္ ေကာင္းေသာလကၡဏာ တစ္ရပ္ျဖစ္သကဲ့သို႔ တိုးတက္မႈ ျပယုဂ္တစ္ခုလည္းျဖစ္သည္။ သို႔ေသာ္ အဆိုးႏွင့္အေကာင္းသည္ ဒြန္တြဲပါလာတတ္စၿမဲျဖစ္ရာ မ်က္ေမွာက္ေခတ္ ေခတ္မီဆန္းသစ္သည့္ ပစၥည္းကိရိယာမ်ားသည္ လူငယ္မ်ားအတြက္ အတိုင္းအတာတစ္ခုအထိ ဆိုးက်ိဳးသက္ေရာက္ေစသည့္ အမူအက်င့္မ်ားကိုလည္း ျဖစ္ေပၚေစသည္။ ထို႔အျပင္ အခ်ိဳ႕ေသာပစၥည္းကိရိယာမ်ား၊ ထုတ္ကုန္ပစၥည္းမ်ားသည္ လူငယ္ထုအတြက္ အဓိကပစ္မွတ္ထား ထုတ္လုပ္သည္မ်ားလည္းရွိသည္။ တိုးတတ္ေျပာင္းလဲလာသည့္ လူေနမႈေခတ္စနစ္ႏွင့္အညီ ဆယ္ေက်ာ္သက္လူငယ္မ်ားအၾကား ျပဳမူလုပ္ေဆာင္လာသည့္ အမူအက်င့္စ႐ိုက္လကၡဏာ(၁၀)ခုကို ေလ့လာတင္ျပပါမည္။
               ၁။ လူမႈေရးဝက္ဘ္ဆိုက္စာမ်က္ႏွာမ်ားေပၚတြင္ အခ်ိန္ကုန္ေနျခင္း
               ၂။ မိုဘိုင္းဖုန္း အလြန္အက်ြံ သံုးစြဲေျပာဆိုျခင္း
               ၃။ ေနာက္ဆံုးေပၚ ပစၥည္းကိရိယာမ်ား ဝယ္ယူလိုစိတ္ ျပင္းထန္ျခင္း
               ၄။ ဗီဒီယိုဂိမ္း အလြန္အက်ြံ ကစားျခင္း
               ၅။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ႏွင့္ အက်င့္စ႐ိုက္ဆိုးမ်ား ဝင္လာျခင္း
               ၆။ ငယ္ငယ္ရြယ္ရြယ္ႏွင့္ ရည္းစားထားျခင္း
               ၇။ ညကပြဲမ်ားတြင္ အလြန္အက်ြံ ပါဝင္ဆင္ႏြဲျခင္း
               ၈။ ေခတ္ေပၚ ဝတ္စားဆင္ယင္မႈကို အ႐ူးအမူးျဖစ္ျခင္း
               ၉။ ႐ုပ္သံဝါသနာအိုးမ်ား ျဖစ္လာျခင္း
              ၁၀။ အလြန္အက်ြံ အိပ္စက္အနားယူျခင္း(အလုပ္ခ်ိန္မွာ အိပ္စက္အနားယူျခင္းကို ဆိုလိုသည္)
                                                                                                                 
                                                                                                                          ေအးဝမ္းစိုး
                                                                                           (9-7-2012)ထုတ္ ႏိုင္ငံတကာသတင္းဂ်ာနယ္မွ။

လူ႔အဖြဲ႔အစည္း၏ အဓိက လိုအပ္ခ်က္

•         "လူ႔အဖြဲ႕အစည္း၏ အဓိက လိုအပ္ခ်က္"
• အို…… မိတ္ေဆြ
•                          သင္ဟာ မေကာင္းတဲ့မ်ိဳး႐ိုးက ဆင္းသက္လာလို႔လည္း ဝမ္းမနည္းပါနဲ႔
• သင့္ကို လူ႔အဖြဲ႕အစည္းႀကီးက လက္ခံပါတယ္။
• စာမတတ္လို႔လည္းေနရတယ္ ဘာမွမျဖစ္ဘူး။
• ႐ုပ္မေခ်ာလို႔လည္း သိမ္ငယ္မေနပါနဲ႔ ႏွလံုးလွတဲ့လူေတြက သင့္ကို ေပြ႕ဖက္ထားၾကမွာပါ။
•          ဒါေပမယ့္ ကိုယ္က်င့္တရားမေကာင္းဘူး ဆိုရင္ေတာ့ ………………………………………
•                                                                                                                                   ဒါပါပဲ။

လူ႔အဖိုးတန္ေလးမ်ား ျဖစ္ဖို႔

•                 "လူ႔အဖိုးတန္ေလးမ်ား ျဖစ္ဖို႔"
• ေတာ္တဲ့ဆရာကသာ ေတာ္တဲ့တပည့္ ေမြးထုတ္ႏိုင္တာ။
• ညံ့တဲ့ဆရာက ေတာ္တဲ့တပည့္ မေမြးထုတ္ႏိုင္ဘူး။
• သည္ၾကားထဲ သင္ၾကားေရးသမားက
• စိတ္ဓာတ္ပါညံ့တဲ့ ဆရာမ်ိဳး ဆိုရင္ေတာ့
• အဂၤုလိမာလလို တပည့္မ်ိဳးေတြ ထြက္လာလိမ့္မယ္။
• ဆရာေတြ ေတာ္ဖို႕လိုသလို စိတ္ဓာတ္ေကာင္းဖို႔လည္း လိုတယ္။
•                                                                                               မင္းသန္းထိုက္(ေဒးဒရဲ)

အလုပ္မမွားေစနဲ႔

                                                         "အလုပ္မမွားေစနဲ႔"
                     ငါလုပ္ေနေသာအလုပ္သည္ အျပစ္ရွိေသာ အလုပ္လား၊ အျပစ္မရွိေသာ အလုပ္လားဟု ေဝဖန္ပိုင္းျခားၾကည့္ပါ။ အျပစ္ရွိေသာအလုပ္ကိုလုပ္လ်ွင္ ထိုအျပစ္ကို မည္သူမ်ွ လက္ခံလာမည္မဟုတ္။ မိမိသာ ခံရမည္။ အျပစ္ရွိေသာသူကို သဘာဝမိခင္က လက္ပိုက္ၾကည့္ေနမည္မဟုတ္ပါ။ အျပစ္ႏွင့္ေလ်ာ္ညီေအာင္ ဆံုးမမည္မွာ ေသခ်ာသည္။ သို႔အတြက္ 'အလုပ္မမွားေစနဲ႔'ဟု ဆိုလိုပါသည္။
                                                                                                                           ေရႊေပၚက်ြန္းဆရာေတာ္

တုမႏႈိင္းသာ

•         "တုမႏႈိင္းသာ"
• ေကာင္းကင္တက္ထြန္း လျပည့္ဝန္း
• ေလးက်ြန္းစၾကာ ဤကမ႓ာ
• တစ္ခုသာရွိ သို႔ပါဘိ
• အမႈိက္ေမွာင္အား ကုန္ဖယ္ရွား၏။
• သိန္းေသာင္းေထာင္ရာ ၾကယ္တာရာ
• မ်ားစြာရွိေနာ္ သို႔ပါေသာ္
• အမႈိက္အေမွာင္ ကုန္စင္ေအာင္
• ဖယ္ေဆာင္ျခင္းငွာ မစြမ္းရာ။
• ပံုပမာယူ ထိုနည္းတူ
• ပညာရွိသူ တစ္ေယာက္မူ
• တစ္မူထူးျခား ဂုဏ္မ်ားျပား၏။
• ပညာမဲ့ကား 
• အရာမက
• မ်ားျပားလွလည္း မျမတ္ဘဲ
• တန္ဖိုးခ်င္းရာ မႏႈိင္းသာ။   ။
•                                              မုန္း မရွိ

အဓိပၸါယ္ရွိလွ ျမတ္ဘဝ

• ကာယ,ဉာဏ၊ ဓနအင္အား၊ ရွိပါျငားလ်က္၊
• သူတစ္ပါးအက်ိဳး၊ မသယ္ပိုဘဲ၊
• ကိုယ္က်ိဳးသာမ်ွ၊ သယ္ပိုးၾကလ်ွင္၊
• ဘဝအဓိပၸါယ္၊ ဆိတ္သုဥ္းကြယ္ဟု၊
• တကယ္သိျမင္၊ ဉာဏ္ႏွင့္ယွဥ္လ်က္၊
• လူရွင္အက်ိဳး၊ တိုးထက္တိုးေအာင္၊
• အားႀကိဳးမာန္ပါ၊ သယ္ပိုးပါမွ၊
• ရလာဘဝ၊ လြန္လွပ၍၊
• ဘဝအဓိပၸါယ္၊ ျပည့္ၿဖိဳးႂကြယ္မည္၊
• တကယ္စြမ္းသမ်ွ သယ္ပိုးၾက။
•                                                    အရွင္တိကၡ(ေတာင္စြန္း)

မုသားမဆိုဝံ႔ေသာ ကိႏၷရာ

               "မုသားမဆိုဝံ့ေသာ ကိႏၷရာ"

• ပေလ_ပစာ၊ ေထြရာဆန္းျပား
• တဖြားဖြားလည္း၊ စကားရတိုင္း
• အပိုင္းမရွိ၊ ေျပာမိေျပာရာ
• မေျပာရာရွင့္။
• ကိႏၷရာစစ္၊ ငွက္မ်ိဳးျဖစ္လ်က္
• က်စ္လစ္ေသာအား၊ ေၾကာက္မုသားေၾကာင့္
• စကားမသည္း၊ ႏႈတ္ေစာင့္စည္း၏။    (၂၁၂)

          ေရွးသေရာအခါ မုဆိုးတစ္ေယာက္သည္ ေတာသို႔သြား၍ ဥပယ္တမည္ျဖင့္ ဖမ္းရာ ကိႏၷရာဖိုႏွင့္ ကိႏၷရာမကိုရ၍ မင္းအားဆက္သ၏။ မင္းႀကီးသည္ မျမင္ဘူးေသာ ကိႏၷရာ ဖို-မကိုေတြ႔ရလ်ွင္ ဝမ္းေျမာက္ဝမ္းသာရွိ၍ "ဤသူတို႔၌ အဘယ္ဂုဏ္ေက်းဇူးရွိသနည္း"ဟုေမး၏။

                       "ဤသူတို႔သည္ သာယာစြာေသာ အသံျဖင့္ သီလည္းသီတတ္ကုန္၏၊ ကလည္းကတတ္ကုန္၏"ဟု မုဆိုးက ေလ်ွာက္လ်ွင္ ဆုလာဒ္မ်ားစြာေပး၍ ကိႏၷရာ ဖို-မတို႔ကို သီကရန္တိုက္တြန္း၏။ သို႔ေသာ္လည္း သူတို႔သည္ မသီၾက- မကၾက၊ တစံုတရာစကားလည္းမဆိုဘဲ ဆိတ္ဆိတ္ေနၾက၏။
                      မင္းႀကီးသည္ အမ်က္ထြက္၍ "သင္တို႔သည္ နတ္လည္းမဟုတ္၊ လူလည္းမဟုတ္၊ အမဲဟင္းလ်ာအျဖစ္ မုဆိုးေဆာင္ခဲ့သည္ျဖစ္ေသာေၾကာင့္ တခုကိုညစာ တခုကိုနံက္စာ ခ်က္ေစ"ဟုဆို၏။
                       ထိုအခါ ကိႏၷရီမက- "မင္းႀကီး မေကာင္းစြာဆိုေသာ စကားတစ္သိန္းသည္ ေကာင္းစြာဆိုေသာ စကားတစ္ခြန္းကို ၁၆-စိတ္ စိတ္၍ တစ္စိတ္ကိုမ်ွ မတူရာ၊ ထို႔ေၾကာင့္ မကာင္းေသာ မုသားစကား ဆိုမိမည္ကို ေၾကာက္၍ တိတ္တိတ္ေနပါသည္"ဟုဆို၏။
                       မင္းႀကီးသည္ ထိုစကားကိုၾကားလ်ွင္ အလြန္ႏွစ္သက္သည္ျဖစ္၍ "ကိႏၷရီမကို ေနၿမဲအရပ္မွာလႊတ္ေခ်၊ ကိႏၷရာဖိုကို နံက္စာ စားေတာ္အိမ္သို႔ ပို႔ေခ်"ဟုဆို၏။
                       ထိုအခါ ကိႏၷရာဖိုလည္း "မင္းႀကီး ႏြားတို႔သည္ ျမက္သစ္ရြက္ကို စားေသာေၾကာင့္ ျမက္ကို ေပါက္ေစတတ္ေသာ မိုးသည္ ႏြားတို႔၏ ကိုးကြယ္ရာျဖစ္၏။ လူသည္ ႏြားအရသာ ငါးပါးကိုမွီ၍ အသက္ေမြးရေသာေၾကာင့္ ႏြားသည္ လူတို႔၏ ကိုးကြယ္ရာျဖစ္၏။ ထို႔အတူ အက်ြႏ္ုပ္သည္ မယာ၏ ကိုးကြယ္ရာ ျဖစ္ပါသည္။ ႏွစ္ေယာက္စံုလႊတ္ပါေသာ္ ေတာသို႔ သြားရပါအံ့။ မလႊဲသာ၍ ေသရမွသာ က်ြႏ္ုပ္တို႔ႏွစ္ေယာက္ ကြဲရပါမည္။ အသက္ရွင္လ်က္မကြဲခ်င္ပါ။ အကယ္၍ ကိႏၷရီမကို ေတာသို႔ပို႔ပါလ်ွင္ က်ြႏ္ုပ္ကို ေရွးဦးစြာသတ္ၿပီးမွပို႔ပါ"ဟုဆို၏။
                        ကိႏၷရာဖို၏ စကားကိုၾကားလ်ွင္ မင္းႀကီးအလြန္တရာ ႏွစ္သက္စြာ၍ ကိႏၷရာဖိုႏွင့္ ကိႏၷရီမ ႏွစ္ဦးလံုး ေရႊခ်ိဳင့္၌ေနေစလ်က္ ထိုမုဆိုးကိုပင္လ်ွင္ ဖမ္းခဲ့ေသာအရပ္သို႔ အေရာက္ပို႔ေစေလသည္။